Një shtëpi e vitit 1927, në vetë zemrën e Ohrit, pranë ndërtesës komunale - e rrënuar me eskavator në një ditë jopune, para se dikush të arrinte të reagonte. Dhe tani, kur nga objekti autentik mbeti gjysmë muri, të gjitha institucionet thonë të njëjtën gjë: nuk jemi ne kompetentë. Një shfaqje klasike ballkanike në të cilën secili ka një letër se ka vepruar sipas ligjit, e ndërtesa nuk është më.

Tregimi është tekst shkollor se si humbet trashëgimia kur askush nuk është „kompetent". Nisma qytetare „Ohër SOS" më 29 maj parashtroi kërkesë për mbrojtje urgjente të përkohshme, pasi vunë re një eskavator në oborr. Përshkruan një ekzemplar të çmuar të arkitekturës eklektike qytetare mes dy luftërave botërore, me elemente dekorative unike të ruajtura në numër të vogël jo vetëm në Ohër, por edhe më gjerë në Maqedoni. Kërkesa mbërriti para një fundjave të zgjatur. Shtëpia ra para se të mbaronte fundjava.

Të gjithë janë kompetentë për asgjë

Drejtoria për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore u përgjigj se objekti „nuk ka status të të mirës së mbrojtur" dhe se ajo nuk ka kompetenca - kompetente është IP Enti dhe muzeu Ohër. Enti nga ana e vet thotë se objekti vërtet kishte vlera arkitekturore në fasadën jugore dhe se planifikonin ta shënonin për mbrojtje, por - „për rrënimin mësuam nga mediat". Kërkesa mbërriti vonë, reaguan me vonesë, ndërsa fasada e vjetër, thonë, mund dhe duhej të integrohej në ndërtimin e ri sipas shembullit të qyteteve evropiane.

E Komuna e Ohrit? Është e prerë se ka vepruar „në përputhje me të gjitha procedurat ligjore". Me kërkesë të pronarit lëshoi leje ndërtimi sipas Planit të detajuar urbanistik të vitit 2008 dhe Planit për menaxhimin e rajonit të Ohrit, me të gjitha pëlqimet e nevojshme. Gjithçka sipas rregullit. Gjithçka ligjore. Dhe megjithatë - një ndërtesë e vitit 1927 nuk është më.

Kjo është e gjithë tragjedia e paketuar në një rast të vetëm. Kur një shtëpi ndodhet në zonën e kontaktit të Bërthamës së vjetër qytetare të Ohrit - tërësi e mbrojtur e UNESCO-s - e megjithatë mund të rrënohet brenda një fundjave sepse askush nuk parashtroi një letër në kohë, atëherë problemi nuk është te një shtëpi. Problemi është te një sistem ku mbrojtja hyn në fuqi vetëm pasi eskavatori tashmë ka mbaruar. Sa objekte të tilla do të zhduken ndërsa institucionet ia hedhin njëra-tjetrës topin, secila me një dokument të nënshkruar rregullt në dorë?