Tesla i nxori ekzemplarët e parë të robotaksisë së vet Cybercab nëpër rrugët e Ostinit në Teksas - automjet pa timon dhe pa pedale. Rregullatori më i madh amerikan për sigurinë në komunikacion reagoi fjalë për fjalë disa orë më vonë: hapi hetim.

Arsyeja nuk është filozofike, por juridike. Standardet federale të sigurisë së automjeteve kërkojnë komanda dore, përfshirë pedalen e frenave. Ministria e Transportit së fundmi propozoi që ato kërkesa të hiqen për automjetet e projektuara të lëvizin në mënyrë autonome - por propozimi nuk është ligj. Përfundimi i NHTSA-s në komunikatë është i thatë dhe i saktë: derisa ajo punë të përfundojë, „standardet ekzistuese mbeten në fuqi“.

Mënyra si Tesla mori dritën jeshile është pjesa që vlen të kuptohet. Kompania i tha agjencisë se vetë ishte certifikuar se Cybercab i plotëson të gjitha standardet federale. Kjo nuk është mashtrim - prodhuesit tradicionalisht vetë e konfirmojnë përputhshmërinë. Por kur automjeti nuk ka timon, vetëkonfirmimi do të thotë se firma vetë vendosi cilat rregulla nuk kanë fare të bëjnë me të. Pikërisht këtë tani po e kontrollon rregullatori: procesin dhe të dhënat teknike mbi të cilat u mbështet Tesla kur u certifikua.

Xhonatan Morison, drejtor i agjencisë, e paketoi këtë në mënyrë diplomatike: „NHTSA e mbështet plotësisht ndërtimin dhe zbatimin e sigurt të automjeteve të automatizuara. Por si rregullator federal, duhet të sigurojmë që të gjitha ligjet tona respektohen.“ Fjali e shkruar ashtu që të mos akuzojë askënd, e megjithatë do të thotë se dikush do të përgjigjet.

Ekziston edhe një precedent, dhe ai nuk është inkurajues për Teslën. Në vitin 2022 firma Zoox, në pronësi të Amazonit, gjithashtu u certifikua vetë për robotaksinë e vet në formë kubi, pa timon e pedale. Rregullatori së pari kërkoi informacione shtesë, pastaj hapi një revizion të njëjtë. Zoox atëherë ishte ende thellë në testime, por hetimi megjithatë e ngadalësoi rrugën drejt shërbimit komercial. Kompania në fund duhej të kalonte nëpër procedurën zyrtare dhe të kërkonte përjashtim të përkohshëm nga tetë standarde federale.

Miratimi erdhi vetëm në korrik të vitit 2026 - katër vjet pas kontaktit të parë me rregullatorin - dhe me kufizim: më së shumti 2.500 automjete në vit në flotën komerciale gjatë dy viteve të ardhshme. Zoox disa javë më vonë filloi t'i faturojë udhëtimet në Las Vegas. Pra është e mundur. Vetëm nuk është shpejt.

A do të kalojë Tesla nëpër një proces po aq të gjatë, askush nuk e di. Zoox e kaloi procedurën nën dy administrata të ndryshme. Ajo që është e qartë është se agjencia njëkohësisht paralajmëron ndryshimin e vetë rregullave për t'i „hequr barrierat e panevojshme“ - kështu që Tesla tani po përpiqet ta marrë rezultatin para rregullit që do t'i lejonte të ekzistonte. Taktikë e njohur: së pari vëre veturën në rrugë, pastaj debato nëse guxonte të ishte aty.