Ursula fon der Lajen doli para Parlamentit Evropian dhe propozoi diçka që deri tani nuk ekzistonte në të drejtën e Unionit: Kanadanë si anëtaren e parë të asociuar. Në sallë ishte ulur edhe kryeministri kanadez Mark Karni. Reagimi nga Uashingtoni nuk priti as një ditë.

Donald Trump, i pyetur në aeroportin e Sharlotit se çfarë mendon për idenë, e quajti qesharake. Pastaj shtoi një fjali që ia vlen të lexohet dy herë: nëse e vlerëson këtë si akt armiqësor, do të vendosë tarifa shumë të larta ose do ta ndërpresë plotësisht tregtinë me Evropën në disa sektorë. Jo me Kanadanë. Me Evropën.

„Kanadaja është partner tregtar i dëshpëruar“, deklaroi Trump. Megjithatë, la hapësirë për marrëveshje nëse qëllimet dalin të mira - në të kundërt, siç paralajmëroi, pasojnë tarifa jashtëzakonisht të larta.

Logjika këtu meriton vëmendje. Një shtet sovran negocion me një bashkësi tjetër sovrane për formatin e bashkëpunimit, ndërsa një shtet i tretë paralajmëron ndëshkim sepse nuk u pyet. Në Ballkan atë fjalor e njohim pa përkthim.

Një propozim që i befasoi edhe ata që i përket

Anëtarësimi i asociuar si status nuk ekziston në të drejtën e Bashkimit Evropian. Kjo do të thotë se fon der Lajen ofroi diçka që ende duhet të shpikët, dhe e ofroi para kamerave, e jo pas konsultimeve të heshtura me kryeqytetet evropiane. Ato, siç u njoftua, ishin të befasuara.

Edhe më interesante është se edhe kanadezët po distancohen. Ambasadori i ardhshëm kanadez në BE, Xhonatan Uillkinson, i qetësoi shpejt spekulimet në Strasburg: „Ende nuk jemi në atë fazë. Jemi të fokusuar në arritjen e rezultateve konkrete.“ Karni, nga ana e tij, bëri thirrje për një aleancë të fortë me Unionin, por u kujdes të mos e mbështeste drejtpërdrejt idenë e anëtarësimit të asociuar.

Pra: komisioni ofroi, pala e interesuar u tërhoq, ndërsa Uashingtoni tashmë kërcënon. Tri reagime ndaj një fjalimi, dhe asnjëri prej tyre nuk i ngjan një plani të koordinuar.

Pse Kanadaja fare shikon drejt Evropës

Deklaratat e Trumpit vijnë në mes të luftës tregtare mes SHBA-së dhe Kanadasë, për shkak të së cilës Otava po përpiqet ta ulë varësinë ekonomike nga Uashingtoni. Ky është i gjithë konteksti. Një vend që me dekada u mbështet në një treg papritur kërkon një dalje të dytë - dhe menjëherë zbulon se vetë kërkimi trajtohet si tradhti.

A ju tingëllon e njohur një fjali e tillë? Një shtet që dëshiron t'i zgjerojë opsionet, dhe një partner që këtë e lexon si armiqësi në vend të sjelljes normale të një vendi sovran. Rruga drejt Unionit, me sa duket, nuk është e vështirë vetëm për ata që presin te dera e saj.

Pyetja që mbetet nuk është nëse Kanadaja do të bëhet anëtare e asociuar - ai status është ende një term pa përmbajtje. Pyetja është sa gjatë Evropa do t'i presë mesazhe të tilla pa u përgjigjur ndaj tyre.