Washington füzyon girişimi Commonwealth Fusion'a ortak oluyor: bir reaktöre dayanması gereken çipler için 85 milyon dolar

ABD hükümeti, nükleer füzyon santralleri için gelişmiş çipler geliştirmesi amacıyla Commonwealth Fusion Systems (CFS) adlı girişime 85 milyon dolar (yaklaşık 73 milyon avro) verecek. Para yalnızca bir destek değil: CHIPS Yasası kapsamında Ticaret Bakanlığı'nın verdiği bu ödül, devlete şirkette hisse de kazandırıyor.

Bağlam önemli. Füzyon girişimleri ilk gösterim cihazlarını tamamlamak için yarışıyor ve CFS, SPARC reaktörünü önümüzdeki yıl bir ara çalıştırmayı planlıyor. Ama tek bir reaktör yalnızca bunun yapılabileceğinin kanıtı. Onlarca ticari santral inşa etmek istiyorlarsa, daha dayanıklı güç elektroniğine ve güvenilir bir tedarik zincirine ihtiyaçları olacak.

Para beş girişime gidiyor. İlki silisyum karbür elektronik - yüksek gerilimleri yöneten ve LED ampullerden elektrikli araçlara, baz istasyonlarından veri merkezlerine kadar her yerde bulunan yarı iletkenler. Füzyon makinesinde bunlar, plazmayı reaktörün içinde hapseden süperiletken mıknatıslara güç sağlıyor. Ardından yakıtı ısıtan yeni nesil radyo frekansı jeneratörleri ve daha uzun ömürlü olup işletme maliyetlerini düşürecek, radyasyona dayanıklı, daha hızlı reaktör kontrolü için elektronik geliyor.

Son kalem, bu yılın en tanıdık olanı: paranın bir kısmı yapay zekâ donanımının, grafik işlemcilerinin ve TPU çiplerinin santrallerde çalışacak şekilde uyarlanmasına gidecek. Görünen o ki 2026'da yapay zekâ kalemi olmayan ciddi bir fon başvurusu yok.

CFS'nin kurucu ortağı ve baş bilim insanı Brandon Sorbom, "Sonuçta bu, daha yetenekli ve daha ekonomik bir santral ve onu inşa etmek için daha güçlü bir Amerikan tedarik zinciri anlamına geliyor" diye yazdı. Cümle her şeyi söylüyor: bu, devletin yalnızca para vermekle kalmayıp sahip de olduğu, enerji projesi olduğu kadar bir sanayi projesi. Yıllardır kendi çiplerinden söz eden Avrupa füzyon için de para bulacak mı - yoksa bu teknolojiyi de bir gün Amerikalılardan mı satın alacak?