Makedonya bugün Selanik'te Dikey Gaz Koridoru'na katılım mutabakatını imzaladı. İmzayı, Güneydoğu Avrupa 10. Enerji Forumu kapsamında Enerji Bakanı Sanya Bozhinovska attı.

Şimdiye kadar koridor, Yunanistan'dan Bulgaristan, Romanya, Macaristan ve Slovakya üzerinden Moldova ve Ukrayna'ya uzanan bir güzergâh olarak tasarlanmıştı. Bundan böyle onun içinde biz de varız, Sırbistan da.

Bu neden kulağa geldiğinden önemli

Yanıt, Bozhinovska'nın yüksek sesle söylediği ve tekrarlanmayı hak eden bir rakamda.

Şimdiye kadar Makedonya'nın tek bir gaz bağlantısı vardı - Bulgaristan'la. Ve bu kapasitenin yaklaşık yüzde 85'inden fazlası uzun vadeli olarak Gazprom tarafından kiralanmış durumda.

Yani: ülkenin gaz için tek bir kapısı vardı ve onun çoğu zaten bir Rus tedarikçi tarafından rezerve edilmişti. Bu tedarik değil, imzalı bağımlılıktır.

İkinci kapı

Yunanistan'la interkonektörün yapımı sürüyor, ticari işletmenin 2027 sonundan önce başlaması planlanıyor. Başlangıç kapasitesi yılda yaklaşık 1,5 milyar metreküp, artırma imkânıyla.

İşin diğer yarısı Sırbistan bağlantısı. Tasarım ve inşaat sözleşmesi, Yunan-Makedon kesiminde de çalışan "Rapid Bild" şirketiyle imzalandı. Bu boru hattının 2028 sonuna kadar, Yunan bağlantısının devreye girmesinden yaklaşık bir yıl sonra tamamlanması planlanıyor. Kapasite yılda üç ila altı milyar metreküp olarak tahmin ediliyor.

Yeni sistemin merkezi noktası, ağırlıklı olarak Amerikan kökenli sıvılaştırılmış doğal gazın ve TAP sisteminden gelen Azerbaycan gazının kuzeye yönlendirileceği Dedeağaç'taki yüzer terminal.

Makedonya o terminalde şimdiden dört yer rezerve etti. "Srbiyagaz" önümüzdeki on yıl için yılda 300 milyon metreküplük kapasite güvence altına aldı.

Uç noktadan transite

Bir boru hattının uç noktası olmakla bir koridorun parçası olmak arasındaki fark, alıcı ile katılımcı arasındaki farktır.

Uç nokta, kendisine verilen fiyatı öder. Transit ülkenin hem transit geliri, hem ikinci bir tedarik alternatifi, hem de daha önce sahip olmadığı bir müzakere argümanı olur.

Bu yüzden Bozhinovska "enerji kavşağı"ndan söz ediyor - ve bu kez ifadenin karşılığı, hâlihazırda kaynaklanan bir boruda var.

Henüz çözülmemiş olan

Mutabakat mutabakattır. Borular yapılıyor, ama tarihler 2027 ve 2028, kapasiteler ise tahmin.

İkincisi, bir tedarikçiyi bir başkasıyla değiştirmek kendi başına çeşitlendirme değildir. Rus gazı yerine Yunan terminali üzerinden Amerikan LNG'si alıyorsak, bu daha iyi bir konumdur - ama yine fiyatı başkasının belirlediği bir konum.

Asıl sınav, 2028 kışında bir Makedon hanesinin ve bir Makedon fabrikasının bugüne kıyasla hangi fiyatı ödeyeceği olacak. O zamana kadar bu, gerçek temelleri olan, kâğıt üzerinde iyi bir haber - ki bizde bu bile ortalamanın üstü.