Füzyon - yıldızların enerjisi, atıksız temiz elektrik vaadi - onlarca yıl gezegenin kurtuluşu diye satıldı. Şimdi bu alandaki giderek daha çok şirket yeni bir para kaynağı buluyor ve bu kaynak çevre fonlarından gelmiyor. Savunma sanayisinden geliyor.

Geçen hafta, lazer temelli bir reaktör inşa eden Amerikalı girişim Xcimer, silah üreticisi Raytheon'un da içinde bulunduğu konglomera RTX'ten ortaklık ve yatırım aldığını duyurdu. Anlaşma açık: Xcimer para alıyor, RTX ise onun lazerlerinin kendi amaçlarına nasıl hizmet edebileceğini inceleme erişimi kazanıyor. Denver merkezli şirket, dünyadaki en büyük özel mülkiyetli lazer sistemini işlettiğini öne sürüyor.

İkincisi, Pacific Fusion, ortak deneyler için ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi ile mutabakat imzaladı. Gösterim tesisi, Sandia ve Los Alamos laboratuvarlarına - Amerikan nükleer silahlarının tasarlandığı yerlere - yakın olarak New Mexico'da inşa ediliyor.

"Hep aklımızdaydı"

Bu iki adımın hiçbiri tesadüf değil ve şirketler öyleymiş gibi de yapmıyor. "Kurduğumuz tesisin bu önde gelen savunma alanında da uygulaması olduğu ortaya çıkıyor", dedi Pacific Fusion'ın kurucu ortağı ve teknoloji direktörü Keith Leschien. Kurucu ortak ve operasyon direktörü meslektaşı Carrie von Muench daha da doğrudandı - savunma uygulamaları "hep akıllarındaydı". Şirketin temel teknolojisini geliştiren Leschien'ın kendisi de daha önce Sandia'da, Lawrence Livermore'da ve şimdi mutabakat imzaladığı aynı nükleer idarede çalışmıştı.

Bu yoldan sapma değil. Başlangıca dönüş. Bilim olarak füzyon, Soğuk Savaş'ta termonükleer bombalar üzerine yapılan çalışmadan doğdu; fizikçiler sonra aynı bilgi için daha yapıcı bir uygulama aradı. 2022'deki atılım, 25 yılı aşkın süredir ulusal güvenliğe de hizmet eden bir kurum olan Ulusal Ateşleme Tesisi'nde gerçekleşti.

İki yüz dolarlık drone için üç milyonluk füze

Neden tam da şimdi? Çünkü dronelar savaşın matematiğini tersine çevirdi. Hava savunma sistemleri pilotlu uçaklara karşı tasarlandı - büyük, pahalı ve az sayıda hedeflere. Ucuz uçan araç sürüsüne karşı anlamsızlar. Yaklaşık on yıl önce, bir ABD müttefiki 200 dolarlık tüketici dronunu üç milyon dolarlık "Patriot" füzesiyle düşürdü. Vuruldu - ama hangi bedelle.

Lazer silahları bu hesabı değiştiriyor. Her atış için pahalı bir füze yerine lazer hızlı ve görece ucuz ateş ediyor; jeneratörden ya da geminin tahrik sisteminden gelen elektrikle. Füzyon için zaten dünyanın en güçlü lazerlerini kuran şirketler de bu gelişme için ideal ortak.

Faturayı asıl kim ödüyor

Bütün bunların sebebi fizikten daha sıradan. İklim teknolojilerine ayrılan risk sermayesi durdu ve füzyon pahalı bir iş - bir uygulamadan çok daha pahalı. Yatırımcılar, şirketleri başka bir cep bulduğunda mutlu olur. Savunma sanayisi o cep ve senden 2040'ta temiz elektrikle geri ödemeni istemiyor.

Anlaşılır bir şey. Ama tam olarak ne olduğunu kaydetmeye değer: onlarca yıl iklim krizinin çözümü diye satılan bir teknoloji ilk güvenilir müşterisini silahta buluyor. Füzyon bir gün gerçekten ampulleri yakarsa, bunun sebebi muhtemelen daha önce birinin onu bir şeye doğrultmanın yolunu bulmuş olmasıdır. Bu onu daha az değerli mi kılar - yoksa bilimin gerçekte nasıl finanse edildiği konusunda yalnızca daha dürüst mü?