33 yaşındaki eski İngiliz askeri Hayden Davis, 18 aydan fazla bir süre önce Ukrayna yabancı lejyonuna gönüllü olarak katıldığında teslim oldu. Şimdi hikâyesini anlatıyor - ve şekillenen tablo hem kahramanca hem utanç verici: hem adam için hem de onu uğurlayan hükümet için.

Ukrayna'da Rus güçleri tarafından esir alındı, „paralı asker" suçlamasıyla ceza kolonisinde 15 yıla mahkûm edildi. Davis esir alınmadan önceki anları anlatıyor: telsizi kırıldı, ortağı öldürüldü. „Karar vermem gerekti - ya orada yatıp öleceğim ya da bir şey yapacağım. Yavaşça 150 metre sürünerek bildiğim bir bölgeye gittim. Tüm gün sürdü."

Tahta koltuk değnekleri ve dallardan yapılmış atelle iki ay bir bodrumda saklandı. „Hayatımda hiç böyle bir acı hissetmemiştim." Rus askerleri onu bulduğunda trajedisinin yeni aşaması başladı: yeterli tıbbi bakım olmayan, yemeği olmayan, yardımı olmayan bir ceza kolonisi.

İngiltere Dışişleri Bakanlığı Davis'in ailesiyle „konsolosluk teması" sürdürdüğünü ve Rus mahkemesinin kararının „temelsiz" olduğunu söylüyor. Bu, kelime anlamıyla „onun için pek bir şey yapmıyoruz" anlamına gelen diplomatik bir ifade.

Askeri tutuklularla çalışan siyasi aktivistler, Batılı savaşçıların Rus esaretindeki durumunu „açlık" olarak tanımlıyor. İnsani yardım acildir. Ve burada daha geniş bir soru açılıyor: Ukrayna'daki yabancı gönüllülere zımni destek veren hükümetler (İngiltere yalnız değil), bu insanlar esir düştüğünde sorumluluğu da ne zaman üstlenecek?

Balkanlar için bu uzak bir hikâye değil. Birçok insanımız - Sırplar, Hırvatlar, Boşnaklar, Makedonlar - Ukrayna'da iki tarafta savaşıyor. Yakalandıklarında hükümetler onları „paralı asker" olarak görüyor, vatandaş olarak değil. Davis ilk değil ve son da olmayacak. Evde dürüst bir öz değerlendirme için soru: hangimiz başkasının savaşına girmeden önce anlaşmayı biliyor?