Seksen beş milyon beş yüz altmış bin euro. Yedi şehre - Üsküp, Ohri, Manastır, Prilep, İştip, Strumitsa ve Veles - dağılmış dokuz devlet öğrenci yurdunun, özel gereksinimli öğrenciler için altı kaynak merkezinin ve bir öğrenci yurdunun yenilenmesi bu kadara mal oluyor. Son tarih Aralık 2031.

Bu binaların çoğu geçen yüzyılın ellili ve altmışlı yıllarında yapıldı. Manastır'daki biri 18. yüzyıla dayanıyor. Onlarca yıl boyunca öğrenciler burada, içinden geçen herkesin ezbere bildiği koşullarda yaşadı.

Para nereden geliyor

Yapı net: 60 milyon euro Alman kalkınma bankası KfW'den kredi, 21 milyon euro Batı Balkanlar Yatırım Çerçevesi (WBIF) üzerinden AB'nin karşılıksız hibesi, 3,85 milyon euro ise Eğitim ve Bilim Bakanlığı'ndan.

Yani en büyük pay, devletin geri ödeyeceği bir kredi; hediye değil. Bu, projeye bir itiraz değil; "AB'den milyonluk destek" başlığını okurken bilinmesi gereken bir veri.

Para karşılığında ne alınıyor

Amaç derin enerji yenilemesi - yapı, tesisat ve enerji tüketen sistemler. Beklenen sonuçlar bina başına tüketimde yaklaşık yüzde 56, karbondioksit salımında yaklaşık yüzde 49 azalma. Yıllık olarak bu, yaklaşık 7.700 megavatsaat tasarruf ve yaklaşık 3.400 ton daha az karbondioksit demek. Yenilenebilir kaynakların toplam tüketimin yaklaşık yüzde 12'sini karşılaması, dört binanın ise neredeyse sıfır enerji tüketimli bina standardına yaklaşması bekleniyor.

AB Delegasyonu İşbirliği Bölümü Başkanı Stefano Ellero, tüm sunumun en iyi cümlesini söyledi: "En ucuz ve en temiz enerji, hiç harcanmayan enerjidir."

Altı yıl uzun bir süre

Proje üç aşamada yürütülüyor ve ilki Üsküp'teki binalarda şimdiden sonuç veriyor. Bu iyi bir başlangıç noktası, ama 2031 uzak. Bu yıl birinci sınıfa kaydolan bir öğrenci, yurt bitmeden yüksek lisansını da tamamlamış olacak.

Bu tür projelerin asıl testi de burada. Yüzde 56'lık enerji tasarrufu proje dosyasından bir hesap. Bunun öğrenciler için konaklama fiyatına yansıyıp yansımayacağı, yoksa tasarruf edilen enerjinin sadece kurumun tasarrufu olarak mı kalacağı - duyuruda yazmıyor. Oysa öğrencinin göreceği rakam tam olarak budur.