Осумдесет и пет милиони и петстотини шеесет илјади евра. Толку чини обновата на девет државни студентски домови, шест ресурсни центри за ученици со посебни потреби и еден ученички дом, распоредени во седум градови – Скопје, Охрид, Битола, Прилеп, Штип, Струмица и Велес. Рокот е декември 2031 година.

Повеќето од овие згради се градени во педесеттите и шеесеттите години од минатиот век. Едната во Битола датира уште од 18 век. Во нив со децении живееја студенти под услови кои секој што поминал низ нив ги знае напамет.

Од каде се парите

Структурата е јасна: 60 милиони евра се заем од германската развојна банка KfW, 21 милион евра се бесповратни средства од ЕУ преку Инвестициската рамка за Западен Балкан (WBIF), а 3,85 милиони евра доаѓаат од Министерството за образование и наука.

Значи – најголемиот дел е заем што држава ќе го враќа, а не подарок. Тоа не е забелешка против проектот, туку податок што вреди да се знае кога ќе се чита насловот „ЕУ со милионска поддршка“.

Што се добива за парите

Целта е длабока енергетска реконструкција – конструкција, инсталации и системите што трошат енергија. Очекуваните резултати се намалување на потрошувачката за околу 56 отсто по објект и на емисиите на јаглерод диоксид за околу 49 отсто. Годишно тоа е заштеда од околу 7.700 мегават-часови и околу 3.400 тони помалку јаглерод диоксид. Обновливите извори треба да покриваат околу 12 отсто од вкупната потрошувачка, а четири згради ќе се приближат до стандардот за згради со речиси нулта потрошувачка.

Стефано Елеро, раководител на Секторот за соработка во Делегацијата на ЕУ, ја кажа најдобрата реченица од целата презентација: „Најевтината и најчиста енергија е онаа што никогаш не се троши.“

Шест години е долго време

Проектот се реализира во три фази, а првата веќе покажува резултати на објекти во Скопје. Тоа е добра почетна точка, но 2031 година е далеку. Студент што оваа година се запишува на прва година ќе го заврши и мастерот пред домот да биде готов.

Тука е и вистинскиот тест на ваквите проекти. Заштедата од 56 отсто во енергија е пресметка од проектна документација. Дали таа ќе се почувствува во цената на сместувањето за студентите, или заштедената енергија едноставно ќе остане заштеда на институцијата – тоа во соопштението не пишува. А токму тоа е бројката што студентот ќе ја види.