Tetëdhjetë e pesë milionë e pesëqind e gjashtëdhjetë mijë euro. Aq kushton rinovimi i nëntë konvikteve shtetërore studentore, gjashtë qendrave burimore për nxënës me nevoja të veçanta dhe një konvikti nxënësish, të shpërndara në shtatë qytete - Shkup, Ohër, Manastir, Prilep, Shtip, Strumicë dhe Veles. Afati është dhjetori i vitit 2031.

Shumica e këtyre ndërtesave janë ndërtuar në vitet pesëdhjetë e gjashtëdhjetë të shekullit të kaluar. Njëra në Manastir daton qysh nga shekulli i 18-të. Në to me dekada jetuan studentë në kushte që i di përmendsh kushdo që ka kaluar nëpër to.

Nga vijnë paratë

Struktura është e qartë: 60 milionë euro janë hua nga banka gjermane e zhvillimit KfW, 21 milionë euro janë mjete të pakthyeshme nga BE përmes Kornizës Investuese për Ballkanin Perëndimor (WBIF), ndërsa 3,85 milionë euro vijnë nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës.

Pra - pjesa më e madhe është hua që shteti do ta kthejë, jo dhuratë. Kjo nuk është vërejtje kundër projektit, por e dhënë që ia vlen të dihet kur lexohet titulli „BE me mbështetje milionëshe“.

Çfarë përfitohet për paratë

Qëllimi është rikonstruksion i thellë energjetik - konstruksioni, instalimet dhe sistemet që harxhojnë energji. Rezultatet e pritura janë ulje e konsumit për rreth 56 për qind për objekt dhe e emetimeve të dioksidit të karbonit për rreth 49 për qind. Në vit kjo është kursim prej rreth 7.700 megavat-orësh dhe rreth 3.400 tonë më pak dioksid karboni. Burimet e ripërtëritshme duhet të mbulojnë rreth 12 për qind të konsumit të përgjithshëm, ndërsa katër ndërtesa do t'i afrohen standardit për ndërtesa me konsum thuajse zero.

Stefano Elero, udhëheqës i Sektorit për bashkëpunim në Delegacionin e BE-së, tha fjalinë më të mirë të gjithë prezantimit: „Energjia më e lirë dhe më e pastër është ajo që kurrë nuk harxhohet.“

Gjashtë vjet janë kohë e gjatë

Projekti realizohet në tri faza, ndërsa e para tashmë tregon rezultate në objekte në Shkup. Kjo është pikënisje e mirë, por viti 2031 është larg. Studenti që këtë vit regjistrohet në vitin e parë do ta mbarojë edhe masterin para se konvikti të jetë gati.

Këtu është edhe testi i vërtetë i projekteve të tilla. Kursimi prej 56 për qind në energji është llogaritje nga dokumentacioni i projektit. A do të ndihet ajo në çmimin e akomodimit për studentët, apo energjia e kursyer thjesht do të mbetet kursim i institucionit - kjo në njoftim nuk shkruan. Ndërsa pikërisht kjo është shifra që studenti do ta shohë.