Mayıs ayında ortalama net ücret 49.544 dinardı - yıllık bazda yüzde 8,2 artış. Aynı ay için sendikal asgari sepet 68.743 dinardı. Aradaki fark 19.199 dinar. Başka bir deyişle, bir ortalama maaş, dört kişilik bir aile için hesaplanan temel giderlerin yaklaşık yüzde 72'sini karşılıyor.

Artış gerçek ve sinizmi hak etmiyor. Devlet İstatistik Kurumu'na göre ortalama brüt ücret 74.482 dinara ulaştı; en yüksek yıllık artış su temini ve atık yönetiminde, sanat, eğlence ve rekreasyonda, ayrıca ulaştırma ve depolamada kaydedildi. Mayısta yaşam maliyeti geçen yıla göre yüzde 4,8 daha yüksekti - yani ücretler fiyatlardan hızlı artıyor. Matematiksel olarak bu iyi haber.

Sorun, matematiğin eşit dağılmaması

Ortalama ücret tek bir çalışanı ifade ederken, sendikal sepet dört kişilik bir hane için hazırlanmış bir model. İki kişinin çalıştığı bir ailede toplam gelir daha yüksek ve karşılaştırma daha olumlu görünüyor. Tam da bu yüzden dağılımın öteki ucunun ne gösterdiği önemli.

Asgari ücret 26.046 dinar. İki asgari ücret birlikte 52.092 dinar eder - mayıs ayındaki sendikal sepetten 16.651 dinar az. Yani her iki ebeveynin de kayıtlı ve tam zamanlı olarak asgari ücretle çalıştığı bir hane, hesaplanan asgarinin altında kalıyor. Lüks yok, plansız harcama yok, birikim için alan yok.

Açıklamada bulunmayan rakam

Mayıs ayına ilişkin Makedonya açıklamasında ortalama ücret yayımlandı, ancak medyan ücret yayımlanmadı. Bu, ortalamanın yanlış olduğu anlamına gelmiyor - kamuoyunun tablonun yalnızca bir bölümünü gördüğü anlamına geliyor. Ortalama, az sayıdaki yüksek maaş, primler ve iyi ödeyen sektörler tarafından yukarı çekilebilir. Medyan ise ortadaki çalışanı gösterir: üstünde tüm çalışanların yarısı, altında diğer yarısı bulunan kişiyi.

Bu farkın ne kadar şey değiştirdiği komşuda görülüyor. Sırbistan'da mayısta ortalama net ücret 118.398 dinardı, ancak Sırbistan Cumhuriyet İstatistik Kurumu medyanı da yayımlıyor - o da 93.277 dinardı, yani ortalamanın yaklaşık yüzde 79'u. İki rakam arasındaki fark 25.121 dinar. Aynı ay, aynı ülke, başlığa hangi rakamı koyduğunuza göre iki bambaşka hikâye.

Medyan olmadan, gelir gruplarına göre veri olmadan ve çalışanların ne kadarının ortalamanın altında kaldığına dair açık bir tablo olmadan, 49.544 dinarlık rakam sosyal bilgiden çok siyasi bilgi hâline geliyor. İktidar artışı öne çıkarıyor, muhalefet boş cüzdanı öne çıkarıyor, haneler ise aldıkları gelirle ödemek zorunda oldukları gider arasındaki farkta yaşıyor.

Onurlu bir ücret, yalnızca yemeği ve faturaları karşılayan ücret değildir. Sağlığa, eğitime, dinlenmeye, plansız bir gidere ve hiç değilse küçük bir birikime alan bırakmalıdır. Sepetin yüzde 72'lik karşılanma oranıyla o alan yok. Bir sonraki açıklama yine yeni bir ortalama getirecek. Daha önemli soru aynı kalacak: kaç kişi gerçekten o ortalamaya yakın, kaç kişi ondan çok aşağıda.