Altı yıl. İçişleri Bakanlığı'nın suç duyurusuna göre, Üsküp'teki İdari İşler Biriminde çalışan bir memur, koşulları taşımayan kişilerin ehliyetlerine sınıf eklemek için resmî şifresini bu kadar uzun süre kullandı. 3 Eylül 2020'den 24 Ağustos 2026'ya kadar. Yirmi bir kişi hak etmediği bir ehliyet aldı, bir kişide ise iş teşebbüs aşamasında kaldı.

Ama bu hikâyenin en ağır kısmı ehliyet sayısı değil. En ağır kısmı, aynı memurun tam da bu nedenle görevinden bir kez zaten uzaklaştırılmış olması. Şubat 2021'de açığa alındı, ardından kimlik belgelerinin düzenlenmesinde görevi kötüye kullanma suç duyurusu nedeniyle bakanlıktan çıkarıldı. Ve 15 Ocak 2025'te, bir mahkeme kararına dayanarak geri döndü - aynı birime, aynı yetkilerle, aynı şifreyle.

Kendini suç mahalline geri getiren sistem

Bunu bir kez daha okuyun. Devlet onu uzaklaştırdı, mahkeme geri getirdi, o da devam etti. Duyuruda belirtilen dönem 2020'de başlayıp 2026'da bitiyor - yani şüphelere göre eylem, o sistemin dışındayken bile durmadı, sistem kapılarını yeniden açar açmaz sürdü.

Bu geri dönüş kararını kim verdi? Mahkeme bir karar verdi, bu açık. Peki bakanlıkta kim, kimlik belgelerini kötüye kullanmaktan hakkında açık suç duyurusu bulunan birinin tam da kimlik belgesi düzenleyen birime dönmesi gerektiğine karar verdi? Mahkeme kararı işe iadeyi emreder - aynı yetkilerle aynı şifrenin iadesini değil.

Dört aracı ve bir ağ

Bakanlık, dört kişinin aracı olarak hareket ettiğini tespit etti: ilgilenen sürücüleri buluyor, onları memurla irtibatlandırıyor ve süreci elektronik sistemdeki onaya kadar koordine ediyorlardı. Yani bir akrabaya ya da arkadaşa yapılan bir iyilik değil, sahada kendi adamları olan organize bir kanal söz konusu.

Toplam 27 kişi hakkında işlem yapıldı. Memur için 22 "belgede sahtecilik" suçu ve bir teşebbüs için dayanak bulunuyor. Diğerleri suça iştirakten şüpheleniliyor. Altı kişi bir adım daha ileri gitti - bu ehliyetleri devlet sınırını geçerken kullandılar, ikisi ise bunlarla uluslararası yolcu ve yük taşımacılığında şoförlük için mesleki yeterlilik sertifikası da çıkardı.

Asıl endişelendirmesi gereken kısım bu

Uluslararası yolcu taşımacılığında mesleki yeterlilik sertifikası, bir insanın sınır ötesine insan dolu bir otobüs sürme hakkı olması demek. İki kişi bu hakkı, duyuruya göre normal yoldan asla alamayacakları bir ehliyete dayanarak elde etti. Şimdiye dek kaç kilometre ve kaç yolcuyla yol aldıkları bilinmiyor.

Bakanlık, Ulaştırma Bakanlığı'nı bilgilendirdi ve bu tür sertifikaların düzenlenmesinde eğitim veren ya da aracılık eden tüzel kişiler üzerinde olağanüstü denetim ile halihazırda düzenlenmiş olanların hukuka uygunluğunun yeniden incelenmesini talep etti. Bu, doğru bir sonraki adım - ama altı yıl gecikmeyle geliyor.

Savcılık memur ve iki kişi için tutuklama talep ediyor, 17 kişi için adli kontrol tedbirleri önerdi, yedi şüpheli ise kovuşturma organlarınca bulunamıyor. Bakanlığın kendi evinde ortaya çıkan bir davadan yedi kişi firarda.

Bakanlık ayrıca sonuna kadar açığa almayı içeren bir disiplin soruşturması duyuruyor. İlk açığa almadan beş yıl sonra. Geriye kalan soru soruşturma olup olmayacağı değil - olacak. Soru şu: aynı sistemdeki kaç şifrenin bunca yıl kimse bakmadan çalıştığını biri kontrol edecek mi?