VLEN ademi merkeziyetçiliği siyasi programının merkez noktasına koydu. Belediyeler daha fazla özerklik almalı. Mali bağımsızlık. Genişletilmiş yetkiler. Başka bir deyişle - daha az Üsküp, daha çok yerel karar merkezi.

„Demokrasi vatandaşların yaşadığı yerde başlar - belediyede, mahallede, okulda", merkezi mesaj bu. VLEN, ademi merkeziyetçiliğin „yeni bir aşamasından" söz ediyor. Bu, Makedonya'daki Arnavut partilerinin tanınmış söylem paketi - haklı olarak, çünkü ademi merkeziyetçilik tarihsel olarak batı belediyelerindeki Arnavut çoğunluğa daha fazla siyasi ağırlık da demek.

VLEN somut olarak ne talep ediyor? Mali ademi merkeziyetçilik - belediyeler vergiden daha büyük bir pay tutsun. Sınır ötesi işbirliği - parti, Kalkandelen-Prizren projesini örnek gösteriyor. İlk ve ortaöğretimin yerel yönetimi - okullar Üsküp'teki Bakanlığa değil yerel öz yönetimlere bağlı olsun. Belediyelerin kalkınma önceliklerine bağımsız karar verme hakkı.

Parti, önceki hükümetleri eleştiriyor - belediyelerin „ihmal edildiğini, yetersiz hizmetler ve kalkınma perspektifi olmadan kaldığını" söylüyor. Bu yalnız SDSM'ye değil, farklı dönemlerde iktidarda olan VMRO-DPMNE'ye de bir darbe.

Geride kalan sorular - bu „yeni aşamanın" finansman kaynakları ne? Bütçe reformları olmadan her ademi merkeziyetçilik söylemde kalır. Gostivar, Kalkandelen veya Strumitsa mutlak dinar olarak ne kadar alacak? Zengin belediyelerin daha zengin, yoksullarının daha yoksul olma riski açılıyor mu?

Balkanlar için bu uzun tarihi olan bir ders. Ademi merkeziyetçilik iki yüzü keskin bir silahtır. Batı tarafında daha güçlü yerel öz yönetim ve daha verimli hizmet demek. Doğu tarafında - devletin etnik çizgilerle parçalanması için bahane olabilir. Makedonya tarihinde iki senaryoyu da görür ve VLEN'in söylemi her ikisini de kapsar.