"Sırbistan yalnızca savunma silahlarıyla değil, saldırı amaçlı ofansif silahlarla donanıyor. Bunu Batılı müttefiklerimize söylemeliyiz. Bundan kaçmamalıyız." Cümleyi, Hırvat parlamentosu başkanı Gordan Yandrokoviç, Hırvat büyükelçileri, konsolosları ve askerî ataşelerinin katıldığı bir konferansta sarf etti.

Anonim bir kaynak ya da parti açıklaması değil. Bir devletin ikinci adamının, kendi diplomatlarına yurt dışında ne aktaracaklarını anlatması. Fark önemli, çünkü böyle cümleler nadiren tesadüfen söylenir.

Avrupa sütunu ve Amerikan alışkanlığı

Yandrokoviç açıklamayı daha geniş bir argümana bağladı: uluslararası düzen değiştiği için Avrupa kendi güvenliğini ve NATO'nun Avrupa sütununu güçlendirmek zorunda. Kıta on yıllarca Amerikan güvenlik garantilerine yaslanarak yaşadı, dedi; bu da bazı devletlerin kendi savunma kapasitelerini ihmal etmesine yol açtı.

Bu, tartışması zor bir teşhis. Soru, ardından ne geldiği. Bir Avrupa sütununu güçlendirmek, bütçeler, fabrikalar ve on yıllar süren kararlar demek. Açıklamalar bir iş günü sürer.

Genişleme ilerliyor, ama kim için

Aynı gün başka bir rakam da geldi. Genişlemeden sorumlu Komiser Marta Kos, 2026'nın AB genişlemesinde ilerleme açısından rekor bir yıl olduğunu açıkladı: sekiz ayda, son 25 yılın herhangi bir yılından daha fazla müzakere faslı açılıp kapatıldı. Kos'a göre Karadağ 2028'e kadar üye olabilir.

Sekiz aya karşılık yirmi beş yıl. Rakam, önceki yirmi beş yılın neden öyle olduğunu sorana kadar etkileyici geliyor. Bölge bir gecede değişmedi, idari kapasite de. Değişen şey Brüksel'deki jeopolitik hesap ve bu, liyakatten farklı bir motivasyon.

Yandrokoviç akılda tutulmaya değer bir şey ekledi: Batılı liderler bölgenin dinamiklerini çoğu zaman bilmiyor, çünkü yeni siyasi elitlerin eski Yugoslavya tarihi ve Slobodan Miloşeviç'in siyaseti hakkında bilgisi yok. Başka bir deyişle, Balkanlar hakkında karar verenler ne hakkında karar verdiklerini gitgide daha az biliyor.

Yani her zamankinden hızlı ilerleyen bir genişlememiz ve her zamankinden az bilen müttefiklerimiz var. Bunun iyi mi kötü mü bir bileşim olduğu, tamamen onların bilgi boşluklarını kimin dolduracağına bağlı.