Средба Муцунски – Петрова во Софија: Бугарија ја потврди, но форматот го остави за себе

Министрите за надворешни работи Тимчо Муцунски и Велислава Петрова-Чамова денеска треба да се сретнат во Софија, на маргините на меѓународната министерска конференција за Коридорот 8. Потврдата од бугарската страна стигна по неколкудневно чекање, со дипломатска нота во која, како што соопшти премиерот Христијан Мицкоски, стои дека форматот и начинот „дополнително ќе бидат одредени“.

Со други зборови, Скопје знае дека средба ќе има, но не знае каква. „Ќе видиме во кој формат и како ќе изгледа таа средба, дали ќе биде pull aside, дали ќе биде билатералка на маргините на Самитот за Коридорот 8“, рече Мицкоски. „Pull aside“, во дипломатскиот речник, е краток разговор настрана од главната сала. За односите што го држат македонскиот европски пат во застој со години, тоа е скромен простор.

Пораката на Владата е позната: само со дијалог, добрососедски односи и европска цел „нешто што многу одамна го заслуживме“, како што рече премиерот. Од СДСМ, пак, не очекуваат ништо. Фани Каранфилова-Пановска прашува зошто воопшто се оди во Софија да се разговара за преговарачката рамка, откако претседателката на Европската комисија во петокот, според СДСМ, ги потврди македонскиот идентитет и јазик. „Дали не е тоа напор наместо европеизација прават билатерализација на процесот“, рече таа.

Вето само на крајот?

Средбата доаѓа во момент кога во Брисел се отвора поголема тема. Европската комисија предлага земјите членки да одлучуваат со квалификувано мнозинство при отворањето и затворањето на преговарачките поглавја за кандидатите, со што правото на вето би се преместило на крајот од процесот. Еврокомесарката Марта Кос предлага и преоден период од 15 години за новите членки, во кој би можеле да останат без право на глас или без дел од европските средства ако ги прекршат демократските стандарди.

Мицкоски тоа го чита како потврда за својата теза: „Тоа е многу слично со она што ние велиме кога станува збор за промена на Уставот – таа промена практично да стане апликабилна оној пат кога ние ќе ги завршиме преговорите“. Тој тврди и дека за постепената интеграција државата исполнува два од трите услови – усогласеноста со заедничката безбедносна и одбранбена политика и реформата на јавните набавки, која треба да се усвои следната недела – додека за третиот, реформите специфични за секоја земја, се чека Брисел.

На критиките на опозицијата одговори без ракавици: „Ќе дојде ден кога ќе се срамат за тоа што денеска им го прават и на граѓаните и на Македонија“.

Балканот добро ја знае оваа сцена – министри на маргините на една инфраструктурна конференција, а од нивниот разговор се очекува да одлепи процес што стои со години. Ако Софија не е подготвена ни за маса, туку за разговор настрана, колку реално е деблокадата да дојде токму оттаму?