Skip to content

ШТО СЕ СЛУЧУВА СО САСА ? ДОБИВКАТА ПАЃА, РАБОТНИЦИТЕ ЗАМИНУВААТ, А 2034 ГОДИНА СÈ ПОВЕЌЕ ЗАГРИЖУВА

1 мин. читање
Сподели
ШТО СЕ СЛУЧУВА СО САСА ? ДОБИВКАТА ПАЃА, РАБОТНИЦИТЕ ЗАМИНУВААТ, А 2034 ГОДИНА СÈ ПОВЕЌЕ ЗАГРИЖУВА

Рудникот САСА во Македонска Каменица се соочува со сериозни предизвици кои отвораат прашања за неговата долгорочна иднина. Намалувањето на добивката, организациските промени, неизвесноста за работниците, ограничувањата поврзани со јаловиштата и потребата од нови рудни резерви создаваат загриженост за тоа што ќе се случува со рудникот во наредните години.

 

Според претходно објавените корпоративни планови, очекуваниот работен век на САСА е до 2034 година. Тоа значи дека, доколку не се обезбедат дополнителни економски исплатливи резерви и услови за продолжување на експлоатацијата, рудникот би можел да се приближи кон крајот на својот производствен век за само осум години.

Добивката се намалила за 76 проценти

Финансиските податоци покажуваат значително намалување на профитабилноста.

Во 2023 година САСА остварила добивка од 17,49 милиони евра, во 2024 година од 13,89 милиони евра, додека во 2025 година добивката се намалила на 4,18 милиони евра.

Тоа претставува пад од приближно 76 проценти за само две години.

Намалување бележи и сопственичката компанија ЦМК Европа, чија добивка од 17,83 милиони евра во 2023 година се намалила на 1,27 милиони евра во 2025 година.

Иако САСА продолжува да работи со добивка, ваквиот тренд отвора прашања за идната економска исплатливост, особено во услови кога подземната експлоатација станува сè посложена и бара значителни инвестиции.

Паралелно со намалувањето на финансиските резултати, се појавуваат информации за намалување на бројот на вработени и организациски промени.

Според информации што бараат официјална потврда, претходно 34 работници со инвалидитет, со исплатена отпремнина, биле префрлени на работа во друга компанија. Потоа следувале и заминувања на други работници со паричен надоместок.

На 17 ноември 2026 година раководството испратило известување за нова систематизација и престанок на работен однос на еден работник од деловни причини.

Ваквите случувања го наметнуваат прашањето дали се работи за вообичаена организациска рационализација или за постепено приспособување кон намален производствен капацитет.

Еден од најголемите предизвици за секој подземен рудник е обезбедувањето доволни рудни резерви и безбедно, долгорочно решение за одлагање на јаловината.

Кај САСА, прашањето за расположливиот капацитет на јаловиштата и идните инвестиции во управувањето со рударскиот отпад е особено важно.

Доколку постојните капацитети се ограничени, продолжувањето на експлоатацијата ќе зависи од нови технички решенија, дозволи и инвестиции.

Истовремено, без откривање и потврдување дополнителни економски исплатливи рудни резерви, продолжувањето на работниот век по 2034 година останува неизвесно.

Засега, за јавноста е неопходен јасен одговор колкави се преостанатите резерви, какви се резултатите од геолошките истражувања и дали постои реален план за работа по најавениот временски хоризонт.

Што ќе остане од Македонска Каменица по 2034 година?

САСА не е само стопански субјект. Рудникот е еден од главните економски столбови на Македонска Каменица, од кој директно и индиректно зависат бројни семејства, локални компании и општинската економија.

Евентуалното затворање би имало последици далеку поголеми од губењето на работните места во самиот рудник.

Токму затоа, прашањето за иднината на САСА не смее да остане исклучиво во рамките на корпоративните извештаи.

Јавноста има право да знае дали постои план за продолжување на експлоатацијата, какви инвестиции се предвидени и што ќе се случува со работниците доколку 2034 година остане крајниот рок.

Намалувањето на добивката само по себе не докажува дека САСА се подготвува за затворање. Но кога финансискиот пад се разгледува заедно со најавениот работен век, организациските промени и техничките предизвици, прашањето за иднината на рудникот станува неизбежно.

Државните институции, локалната самоуправа и раководството на компанијата треба навреме да дадат одговори.

Зашто, ако рудникот навистина престане со работа во 2034 година, Македонска Каменица не смее дури тогаш да почне да размислува како ќе преживее без него.

 

 

Добивка на Рудник САСА и ЦМК Европа (2023–2025)

Година Рудник САСА ЦМК Европа
2023 17,49 милиони € 17,83 милиони €
2024 13,89 милиони € 7,06 милиони €
2025 4,18 милиони € 1,27 милиони €