Компанијата за платежни услуги Stripe во среда го потврди купувањето на OpenRouter – стартап кој не наплаќа, не издава фактури и нема никаква врска со пари. Тој прави нешто многу поедноставно: ги пренасочува барањата на развивачите кон различни модели на вештачка интелигенција. Цената не беше соопштена официјално, но според изворите на „Њујорк тајмс” изнесува 7,5 милијарди долари (околу 6,9 милијарди евра).

Три месеци порано, во мај, истиот тој стартап беше проценет на 1,3 милијарди долари. Значи, вредноста му порасна речиси шест пати за едно лето. Основачите сами ќе земат 1,5 милијарди долари – повеќе отколку што вреднеше целата фирма во мај. На инвеститорите им остануваат шест милијарди. И тоа откако Stripe морал да наддава над другите заинтересирани, меѓу кои и Databricks.

Останува прашањето зошто платежен гигант купува рутер за промптови. Одговорот што го дадоа основачите во писмото до сопствените инвеститори е – сингуларитетот.

„Тоа е нејасен и можеби веќе премногу истрошен термин, но решивме дека 1 јануари го означи почетокот на сингуларитетот и оттогаш работиме на таа основа”, напишале браќата Патрик и Џон Колисон во писмото, објавено од Ерик Њукамер и потврдено од редакциите што го читале.

Сингуларитетот, во првобитната смисла на зборот, значи момент кога луѓето и технологијата што ја создале се спојуваат во нов вид. Тешко дека двајцата Ирци мислат дека човештвото буквално почнало да се претвора во машина од први јануари – Патрик Колисон и самиот призна во април дека терминот го користи полушеговито. Но кога една таква реченица влегува во писмо до инвеститори кои штотуку одобриле 7,5 милијарди, шегата почнува да чини нешто.

Она што стои под шегата е поконкретно. Stripe тврди дека 88 отсто од фирмите на листата „Форбс АИ 50″ ги користат нивните производи, вклучувајќи ги OpenAI и Anthropic. Повеќе фирми се основаат, повеќе од нив плаќаат преку Stripe. Досега сите поголеми купувања на компанијата беа насочени кон едната страна на билансот – собирање и управување со пари што влегуваат. OpenRouter е чекор кон другата страна: трошоците, и тоа токму трошоците за вештачка интелигенција.

„Ова е намерен обид на Stripe да се вгради во средината на текот на капиталот во ерата на вештачката интелигенција”, вели Франко Гранда, аналитичар во истражувачката куќа PitchBook. Според него, OpenRouter ѝ дава на Stripe и „одреден степен на моќ врз добавувачите – самите лаборатории што ги прават моделите, како и врз хиперскалерите”.

Тоа е поентата што вреди да се задржи. Кој ги прима парите и кој ги гледа сметките се две различни моќи, а овде истата фирма ги држи и двете. Stripe не е сама во тоа – Databricks изгради свој ваков систем, Rippling и Ramp лансираа свои во последните месеци. Разликата е што ниту еден од нив не поминува веќе низ толкав дел од светските онлајн-плаќања.

OpenRouter вети дека ќе продолжи да работи независно откако договорот ќе се затвори за неколку недели, и дека „производот, мисијата и постојните обврски остануваат непроменети”. Таквите реченици се пишуваат во секое соопштение за преземање и ретко значат многу по втората година.