ЗЕЛС – Заедницата на единиците на локалната самоуправа – официјално формира кризен противпожарен штаб. Одлуката е донесена на седница на Управниот одбор. Целта: побрза и поефикасна координација меѓу општините кога ќе се случат летни пожари. И секако – ќе се случат.

Орце Ѓорѓиевски, претседателот на ЗЕЛС, го најави потегот на Фејсбук. „Безбедноста на граѓаните, заштитата на имотот и навремената реакција мора да бидат наш заеднички приоритет”, напиша. И веднаш потоа – вистинскиот значаен дел од соопштението: ова е системски потег, не дневен одговор.

Минатогодишните летни пожари во Македонија гореа со недели. Полошнички шуми во Маврово, степски пожари во Куманово и Кратово, пожари на смет-полиго на стотици места. Координацијата меѓу општините беше очигледен проблем – кога една општина имаше расположлива пожарникарска техника, друга не знаеше дека таа техника постои.

Кризниот штаб треба да го реши тоа: централна точка каде информациите за расположливи екипи, возила, материјали и логистика се споделуваат во реално време. На хартија – одлична идеја. Прашањето е дали ќе функционира кога ќе се запали првиот сериозен пожар – или ќе остане институционална формалност.

Истовремено, ЗЕЛС подзеде уште еден интересен потег. На седницата присуствуваше новиот претседател на Регулаторната комисија за енергетика, Ацо Ристов, со кого се разговарало за основање локални енергетски претпријатија. Идејата: општините да користат соларни панели за производство на електрична енергија, и нејзино пласирање на пазарот за дополнителни приходи.

За балкански контекст ова е сериозен новитет. Општините како енергетски играчи – тоа е модел кој веќе функционира во Австрија, Германија, Швајцарија. Локалните власти инсталираат соларни инсталации на јавни објекти – градинки, училишта, општински згради – и потоа го продаваат вишокот енергија на пазарот. Приходот се користи за локални услуги. Ако ова на крај се случи, тоа ќе биде поголема структурна промена отколку било кој пожарникарски штаб.

За сега, обајдете – формирање на пожарникарски штаб е поедноставно отколку да биде формирано локално енергетско претпријатие со потребен сертификати, лиценци, технички капацитет. ЗЕЛС го најави. Прашањето е – кои општини всушност ќе го направат тоа, и кои ќе останат на изјави.