Александар Вучиќ изјави дека е „спремен да ја прифати волјата“ на владејачката СНС во врска со евентуална кандидатура за премиер. Предвремените избори, вели тој, ќе бидат распишани на 9 или 10 септември. Одлуката на партијата ја чека по седницата на Главниот одбор во Ниш.

Формулацијата е стара колку и самата пракса на регионот. Никој не бара функција – функцијата се прифаќа, со тежок здив, како обврска кон партијата која инсистира. Вучиќ формално се повлече од раководството на СНС во мај 2023 и му ја предаде партијата на Милош Вучевиќ. Оттогаш „не ја води“ партијата чија волја сега ќе ја почитува.

Уставот како распоред на седење

Причината за целата операција е едноставна: Вучиќ го завршува вториот претседателски мандат, а Уставот на Србија не му дозволува трет. Затоа функцијата се менува, а не носителот. Тоа не е новина ниту во Србија, ниту на Балканот. Новина е само отвореноста со која се најавува.

Втората најава е поинтересна. Вучиќ вели дека идната влада треба да има најмногу 12 министри – според него, најмалата влада во историјата на Србија, но „брза, ефикасна и силна“. Тука вреди да се застане. Дванаесет министерства значи спојување на ресори, што значи помалку луѓе кои одлучуваат за поголеми области. Тоа може да биде ефикасност. Може да биде и концентрација. Разликата ја покажува не бројот, туку тоа кој ги држи спојените ресори.

Кампања која не почнала вчера

Вучиќ со денови е во кампања најавувајќи предвремени избори, иако формално уште не се распишани. Кај нас во регионот тоа е позната фигура: изборите се водат како да траат постојано, а датумот е само административна потврда на нешто што одамна се случува.

Треба да се забележи и што се одвива паралелно. Истата недела Србија организира државни почести за осудениот воен злосторник Ратко Младиќ, со комеморација во Белград и погреб на Топчидер. Предизборна недела и национална мобилизација паѓаат во исти денови. Тоа само по себе не докажува пресметка – но кампањата секако не почнува на празна сцена.

Прашањето кое останува за гласачите во Србија не е дали Вучиќ ќе стане премиер. Тоа изгледа веќе решено. Прашањето е што конкретно се менува во нивниот живот кога истиот човек ќе седне на друг стол, со влада собрана во дванаесет ресори.