Шпанскиот крал Фелипе Шести и кралицата Летисија на 6 и 7 октомври се во државна посета на Финска, на покана од претседателот Александер Стуб. Маршрутата почнува во Хелсинки, а завршува во Рованиеми, во финска Лапонија. Програмата е протоколарна, но патеката што ја минуваат е речиси совршен водич за два дена на север – и вреди да се прочита како таков.

Хелсинки: пазарот пред палатата

Официјалниот пречек е во 10 часот на Пазарниот плоштад (Kauppatori), покрај пристаништето и до Претседателската палата, неокласична зграда од 1818 година. Плоштадот е познат по портокалово-белите тенди, тезгите со храна и рачни изработки. Во покриениот Стар пазар, кој работи од 1886 година, се продаваат свежа риба, овошје, конзерви, сувомеснати производи и слатки. Тука се јаде кремаста супа од лосос, lohikeitto, и – ако сте авантуристички расположени – хот-дог со месо од ирвас.

Најмонументалниот агол на градот е Сенатскиот плоштад. Го опкружуваат Владината палата, Катедралата на Хелсинки, главната зграда на Универзитетот и куќата Седерхолм, најстарата камена зграда во градот. Во средината стои коњичка статуа на рускиот император Александар Втори, владетелот што ѝ помогнал на Финска. Катедралата, неокласично дело на архитектот Карл Лудвиг Енгел, е најпосетената зграда во градот и нуди прекрасен поглед. Град што на главниот плоштад го чува рускиот цар, а со Русија дели долга граница и уште подолга историја – на Балканот добро знаеме колку тежат споменици со таков товар.

По разговорите во Претседателската палата, кралевите се на ручек кај градоначалникот Даниел Сазонов во Градското собрание. И таа зграда е дело на Енгел, со синкавосива фасада во ампир стил, а првично била изградена како хотел.

Финландија хол: Алвар Аалто во УНЕСКО

Во вторник попладне Фелипе Шести и Стуб учествуваат на деловна средба во Финландија хол, посветена на фински и шпански компании од областа на вештачката интелигенција, полупроводниците и квантната технологија. Во среда кралевите се враќаат на изложбата „Visions of Alvar Aalto – Finlandia“, постојана поставка од 1.300 квадратни метри со мебел, планови и фотографии. Салата ја проектирал Алвар Аалто, отворена е во 1971 година и е дел од збирот Aalto Works, кој од јули 2026 година е на листата на светско наследство на УНЕСКО. Збирот опфаќа тринаесет дела поврзани со Алвар, Аино и Елиса Аалто.

Рованиеми: поларната светлина и Дедо Мраз

Во среда попладне посетата се сели во Рованиеми, главниот град на финска Лапонија, на брегот на реките Оунасјоки и Кемијоки. Сезоната на поларната светлина вообичаено почнува кон крајот на август и трае до почетокот на април, па октомври е во полн замав. Дали ќе ја видите зависи од сончевата активност, облаците и темнината – но ноќите што стануваат сè подолги даваат добри шанси.

Arktikum е научен центар и музеј посветен на природата, историјата и културите на Арктикот. Се препознава по стаклената галерија во облик на ходник долг 172 метри, позната како „Портата кон Северот“. Внатре се Арктичкиот центар на Универзитетот во Лапонија и Регионалниот музеј на Лапонија. Постојаната поставка „Northern Ways“ ја раскажува историјата на крајот, луѓето, животните и пејзажите, а „Arctic Opposites“ со наука и сетилни искуства ги објаснува екстремните услови на Арктикот. Секој ден се прикажува и десетминутен филм за арктичките годишни времиња.

Селото на Дедо Мраз не е во официјалната програма, но е на околу осум километри северно од центарот на Рованиеми, точно на Арктичкиот круг. Отворено е секој ден во годината и влезот е бесплатен. Се стигнува со градскиот автобус број 8, со аеродромскиот експрес, такси или сопствено возило. Најбарано место е канцеларијата на Дедо Мраз, каде што може да се сретнете со него секој ден, а има и ресторани, продавници за дизајн и рачни изработки, сместување и активности со ирваси и хаски кучиња. Една од најпознатите атракции на северот не наплаќа влез. Колку атракции во регионот би одолеале на искушението да наплатат?