Регистарот брои 141.891 лице со дијабетес во Македонија, а во светот 43 отсто од болните не знаат дека се болни: колкумина не се пребројани?

Националниот регистар за дијабетес за 2025 година, објавен од Институтот за јавно здравје, брои 141.891 лице со дијабетес мелитус во Македонија. Од нив 78.663 се жени, а 63.228 мажи. Дури 95,09 отсто имаат дијабетес тип 2 – формата што најчесто се поврзува со начинот на живот и која долго може да се развива без никакви симптоми.

Тоа е бројката на оние што се дијагностицирани. Колку ги има надвор од неа? Меѓународната федерација за дијабетес проценува дека во светот речиси 589 милиони возрасни на возраст од 20 до 79 години живеат со дијабетес, или 11,1 отсто од таа возрасна група. Околу 252 милиони од нив, или 43 отсто, не знаат дека се болни. До 2050 година бројот би можел да стигне до 852,5 милиони.

По повод 14 ноември, Светскиот ден на дијабетесот, годинешното мото е „Рана акција за дијабетес“, а на Клиниката за ендокринологија во Скопје е најавена прес-конференција со министерот за здравство Сашо Клековски. Фокусот е превенција, навремено откривање и поголема ангажираност на здравствениот систем на сите нивоа. Добри зборови – кои вредат онолку колку што ќе се видат во амбулантите и аптеките.

Пациентите веќе кажаа што им треба. Здружението на дијабетичари од Гевгелија бара од Министерството за здравство сензори за континуирано мерење на шеќерот за сите пациенти со тип 1, со напомена дека тие „не се луксуз туку современа технологија“ што ги штити од опасни хипогликемии и хипергликемии. Бараат и квалитетни и прецизни глукометри за сите пациенти со тип 1 и тип 2, како и најсовремена терапија за тип 2 која ги штити срцето, бубрезите и крвните садови.

Ако превенцијата е приоритет, тогаш ваквите барања се тест за тоа колку е сериозна. Дијабетесот е меѓу водечките причини за слепило, терминална бубрежна болест, нетрауматски ампутации и кардиоваскуларни заболувања. Токму тие компликации се она што сензорот и навремената терапија треба да ги спречат.

Во Битола, Центарот за јавно здравје излезе на плоштадот „Магнолија“ со бесплатно мерење на гликемија. Таму регистарот брои 5.624 лица со дијабетес, 2.969 жени и 2.655 мажи, а 98,4 отсто се со тип 2. Акција на плоштад е мал чекор, но токму таков чекор може да фати некого од оние што не знаат дека се болни. Прашањето е дали ќе остане еднодневна, по повод, или ќе стане редовна пракса.