ЕСМ нема да ја крева цената на струјата за ЕВН Хоум, но парното од јануари ќе поскапи: гасот е трипати поскап од лани

Во октомври премиерот Христијан Мицкоски го вброи ЕСМ меѓу компаниите што бараат корекција на цените. Сега пораката е спротивна. Државните електрани на новиот јавен повик на ЕВН Хоум ќе понудат иста цена како досега: 65 евра за мегават-час. „Направивме еден бизнис план со кој нема да бараме покачување на цената на струјата. Производот ќе биде по иста цена“, рече Мицкоски.

Целта, вели, е ЕСМ да ја заврши 2027 година со добивка. Звучи добро. Но тоа е цената по која ЕСМ му продава струја на универзалниот снабдувач, а не цената што домаќинствата ја гледаат на сметката.

На сметките од 1 јануари ќе влијаат и тарифите за пренос и дистрибуција, за кои одлучува Регулаторната комисија за енергетика. МЕПСО веќе побара тарифата за пренос да се зголеми за 97,68 отсто. Преносот е само една ставка во пресметката, но кога таа ставка бара речиси двојно, „иста цена“ на ЕСМ не значи автоматски иста сметка за граѓаните. Неизвесно останува и со какви понуди ќе излезат приватните енергетски компании.

Парното е друга приказна

Кај греењето Мицкоски не ветува ништо слично. „Што се однесува до Топлификација, тука се бара поскапување многу големо“, рече тој, со објаснување дека гасот е трипати поскап отколку пред една година. Според него, природниот гас надминал 90 евра за мегават-час, а струјата на европските берзи стигнала до 400 евра за мегават-час.

Од ЕСМ посочуваат дека гасот на берзата EEX/TTF во октомври бил околу 60 отсто поскап од цената што била земена предвид кога се одобруваа сегашните тарифи. Компаниите од топлинскиот сектор бараат корекција на одобрените приходи, а РКЕ треба да провери кои трошоци се оправдани пред да одлучи дали и за колку ќе поскапи парното.

Скопјани што се на централно греење веќе плаќаат повеќе од 1 август: од 3,6 до речиси 6 отсто, зависно од операторот, а кај домаќинствата што ги снабдува „ЕСМ Снабдување“ поскапувањето беше 5,96 отсто. Сега, од почетокот на 2027 година, се најавува ново.

Владата најавува мерки за заштита на граѓаните, но засега нема ниту механизам, ниту бројка за тоа колку би поскапело парното. Пораката дека парното ќе поскапи, но не колку што се бара, звучи добро само до првата сметка. Колку точно – и кој ќе го плати остатокот?