Буџетот за долг, Собранието без прашања, становите во Скопје и Белград по Вучиќ: неделата во која сè беше по деловник

Долгот го пишува календарот

Премиерот призна дека изборите политички би му одговарале, а потоа ги одби со една пресметка: за две години државата треба да најде пет милијарди евра, од кои 2,3 милијарди само во 2027. Шест месеци техничка влада, вели, значи банкрот. Така демократијата стана ставка во планот за отплата на долгот.

Буџетот за 2027 ја покажува сметката од другата страна. За сервисирање на долгот се предвидени 124,6 милијарди денари, над три пати повеќе од 40,8 милијарди за капитални расходи, а задолжувањето за една година е 183,1 милијарди. Вториот ребаланс, само два месеци по првиот, ги скрати инвестициите, а дефицитот остана на 46,3 милијарди денари. Во јули дефицитот се креваше за да има повеќе проекти. Во ноември проектите се кратат, а дефицитот стои. Кога државата позајмува за да ги плати тековните сметки, кој ќе гради?

Собранието: правилата работеа, институцијата не

Седницата закажана за пратенички прашања заврши без ниту едно поставено прашање. Министрите ги немаше во салата, опозицијата побара пауза, спикерот Гаши паузата ја пресмета во двата часа што Деловникот ѝ ги гарантира на опозицијата, а мнозинството побара уште една. Формално, сè беше по процедура. Во суштина, Владата не одговори ниту на едно прашање.

Таа логика го носеше и Законот за јавни набавки. Претседателката Сиљановска-Давкова го запре поради членот 13, мнозинството го избриша тој член и тргна понатаму. Сè друго остана во законот: набавки без тендер до 10.000 евра наместо 5.000, жалба од 600 наместо 200 евра и надоместок за да се видат податоците за трошењето на јавните пари. Новиот Кривичен законик прво го читаат во Брисел, а граѓаните сè уште не знаат дали функционерите повторно ќе одговараат построго. А на надзорната расправа за Алта банка најмногу време отиде на прашањето чија влада е виновна, а најмалку на тоа како сопственикот поминал четири нивоа проверки.

Скопје гради станови, не град

Во 2025 година во Скопје се евидентирани околу 1.971 новоизградени станови, околу два и пол пати повеќе од Љубљана. Љубљана, пак, од 2008 до 2025 вложила околу две милијарди евра во капитални инвестиции, а за Скопје таква пресметка засега нема. Од 919 станови планирани во септември, 684 се во Скопскиот Регион, а во цела Пелагонија – пет. Каде луѓето уште гледаат иднина, картата го кажува без коментар.

Купувањето се лади, кириите не. Продажбите на станови паднаа за 14 отсто, изнајмувањето скокна за 45, а стан од 63 квадрати во Центар отиде за околу 199.000 евра. Инфраструктурата чека: Мегапаркот во Карпош го најавува трет градоначалник од 2020 наваму, а новиот план за воздух нуди катастар на оџаци и 100 електрични автобуси, но не кажува кој плаќа.

Пријавата е напишана, ништо не запре

Во Куклица има две кривични пријави, а влезот кај Камените кукли и понатаму се наплаќа: 120 денари за домашни и 240 за странски посетители. Државата пишува пријави, а касата работи. За претепувањето во Влае, речиси месец подоцна, се пријавени петмина малолетници, а според мајката на момчето во нападот учествувале 15 до 20 деца.

Во Македонски Брод жената веќе го пријавила сопругот и чекала рочиште кога тој повторно ја нападнал за да ја натера да ја повлече пријавата. За едно деноноќие МВР лиши од слобода осум возачи: шестмина никогаш не положиле, а двајца возеле со активна забрана. Пријавата е првиот чекор. Што ја штити жртвата и што го запира прекршителот меѓу пријавата и пресудата, оваа недела никој не објасни.

Белград: клупите се сменија, навиките не

„Студентската листа“ освои 140 мандати, а Српската напредна странка за прв пат по повеќе од една деценија седнува во опозициските клупи. Во новата улога најпрво ги откри правата на опозицијата: Брнабиќ зборува за „револуционерен терор“ затоа што никој не ја прашал кои одбори сака да ги води. Балканот добро ја знае сцената – правата на опозицијата најгласно ги бранат оние што штотуку ја изгубиле власта.

Победниците, пак, уште пред да состават влада побараа досиеја за педесетина луѓе од РТС. Законот за слободен пристап го дозволува барањето, но список со педесет имиња е прашање за луѓе, а не за системот. Додека се кршат копјата околу премиерот и полицијата, рускиот амбасадор веќе го повторува ставот за Косово. Дали новата власт ќе ги смени и навиките, ќе се види уште на конститутивната седница во вторник.

Оваа недела институциите добро објаснуваа зошто нешто не може. Премиерот ги одби изборите со пресметка, Собранието ги потроши прашањата на паузи, а пријавите стигнаа таму каде што требаше да стигне заштитата. Ниту едно од тие објаснувања не беше одговор. Над 300 амандмани на Буџетот за 2027 чекаат во комисијата – таму барем некој ќе мора да гласа.