Струјата речиси 60 отсто поевтина од просекот на ЕУ, но гасот во Македонија е најскап во Европа според куповната моќ

Најновите податоци на Евростат за првата половина од 2026 година ја ставаат Македонија на две спротивни места на европската листа. Струјата за домаќинствата е меѓу најевтините на континентот. Природниот гас, кога ќе се пресмета колку чини во однос на куповната моќ, е најскап во Европа.

Струјата: 11,68 евроценти

Киловат-час електрична енергија во Македонија во просек чини 11,68 евроценти, додека просекот во Европската Унија е 28,32 евроценти. Тоа е речиси 60 отсто поевтино. Во регионот, најскапа е Романија со околу 28,36 евроценти, следуваат Грција со 24,01 и Хрватска со 18,16 евроценти, а најевтина струја плаќаат жителите на Босна и Херцеговина. Во ЕУ, рекордерите се Ирска со 38,71, Германија со 36,18 и Белгија со 35,75 евроценти за киловат-час.

Бројките се однесуваат на домаќинства со годишна потрошувачка од 2.500 до 5.000 киловат-часови, со вклучени даноци и давачки. Тие не кажуваат колку тежи сметката во однос на платата. Кога цените се пресметуваат според куповната моќ, најскапа струја во Европа има Романија, со 46,9 единици (ППС) за 100 киловат-часови. Таму струјата за една година поскапела за 51,9 отсто.

Гасот: најскап на континентот

Кај гасот сликата се превртува. Во евра, Македонија е малку под просекот на ЕУ: 10,83 евроценти за киловат-час, наспроти 11,03. Но приспособено на куповната моќ, Македонија стига до 20,8 ППС за 100 киловат-часови, највисоката вредност меѓу европските земји во споредбата. Тоа е повеќе од Шведска (17,7 ППС), која во евра има најскап гас во ЕУ, и повеќе од Португалија (15) и Холандија (13,8).

Парадоксот е што гасот во македонските домови речиси и не постои. Според податоците на Енергетската заедница, во земјава има само 496 домаќински корисници на природен гас. Околу 85 отсто од потрошувачката отпаѓа на енергетскиот сектор.

Затоа поважна е другата бројка. Според Државниот завод за статистика, во првото полугодие гасот за компаниите поскапел од 8 до 17,8 отсто, зависно од категоријата, во однос на втората половина од 2025 година. За домаќинствата одел во спротивна насока: просечната цена паднала за 6,9 отсто, на 1.832,7 денари за гигаџул. Во Европа, пак, гасот за домаќинствата поевтинил во просек за 10,2 отсто.

Што следува

Европските домаќинства во првата половина од годинава во просек плаќале помалку за струја и гас отколку лани. Но цените на големо веќе растат, а експертите предупредуваат дека повисоките сметки би можеле да стигнат кон крајот на годината, а особено на почетокот на 2027 година.

Евтината струја е бројка што лесно се цитира. Најскапиот гас според куповната моќ и поскапувањето за фирмите се факти што ретко влегуваат во соопштенија. А кога гасот поскапува за компаниите, кој мисли дека тоа ќе застане на нивните фактури, а нема да стигне до цените на рафтовите?