Во последните години, сведоци сме на суптилно, но постојано разгорување на меѓуетничките тензии во нашето општество. Тоа не секогаш се случува со отворени повици на омраза — често е преку внимателно избрани зборови, социјални објави, коментари или провокации кои се хранат од незнаење и страв. Токму таа секојдневна „микродоза“ на нетрпеливост е најопасна, бидејќи полека труе и најмирни средини, создавајќи клима на поделби каде што довербата исчезнува, а разумот молчи.

Личната одговорност – секој збор има тежина

Разгорувањето на етнички конфликти не започнува во парламентот, ниту на уличен протест – почнува во мислата, во реченица кажана без размислување, во саркастичен коментар, во шега што се споделува илјадници пати.
Секој човек има лична одговорност да ја задржи сопствената совест активна и да не дозволи да биде алатка во рацете на оние што профитираат од поделби. Лесно е да се каже „јас само споделив“, но во дигиталното време, секој споделен збор може да стане искра што ќе запали цело општество.

Интелектуалците — кога молкот станува соучесништво

Посебно загрижува молкот на интелектуалниот слој на општеството – универзитетските професори, новинарите, уметниците, аналитичарите. Тие, кои би требало да бидат совеста на нацијата, премногу често избираат удобна дистанца.
Во време кога разумот треба да зборува најгласно, многумина молчат – плашејќи се да не бидат „погрешно разбрани“, „етикетирани“, „осудени“. Но молкот е форма на одобрување. Ако интелектуалците не станат заштитен глас на разумот, тогаш просторот неизбежно го заземаат манипулаторите и популистите кои се хранат со страв и омраза.

Општество на мир или општество на страв

Разгорувањето на етничките тензии не е пат кон правда или идентитет — тоа е пат кон слабеење, кон општество во кое никој не се чувствува безбедно. Вистинската сила на една држава не се мери со бројот на народи што живеат во неа, туку со степенот на доверба меѓу нив.

Затоа, борбата против омразата не е должност само на институциите – тоа е наша секојдневна задача. Да го избереме зборот наместо навредата, дијалогот наместо гневот, и да не дозволиме нечиј туѓ интерес да ја уништи заедничката иднина.

Заклучок:
Опасноста од меѓуетнички судири не доаѓа од различноста, туку од нашата неспособност да ја разбереме и прифатиме. Колку побрзо го сфатиме тоа, толку поголема ќе биде шансата да изградиме општество на мир – а не општество на тивок страв.