На брегот на езерото Гарда, во Италија, седи едно почетоковековно здание во стилот од почетокот на XX век, со 17.000 квадратни метри парк, приватен пристап до плажа и сопствено пристаниште за Рива чамец. Вила Портесина сега припаѓа на полскиот магнат Дариуш Милек и неговата сопруга Валерија Мусина – но историјата на објектот е значително постара од нивниот брак. Тука некогаш играл тенис Бенито Мусолини. Тука живеел и пишувал поетот Езра Паунд. Не е секоја вила со таква резиме на чудни и контроверзни гости.

Милек ја започнал својата приказна како професионален велосипедист во Полска. Не како милионер, не како наследник. Како спортист со ограничени резерви. Во 90-тите ја основал ССС – која денес е една од најголемите европски обувкарски компании. Жената Валерија пред бракот била професионална кошаркарка, и тие се запознале кога нејзината екипа била спонзорирана од неговата фирма. Спортот најпрво ги хранел, потоа ги поврзал. Заеднички јазик кој обата го разбираат подобро од било кој друг.

Реставрацијата на вилата е поверена на францускиот дизајнерски атеље „Coorengel & Calvagrac”, под раководство на Мајкл Корангел. Тоа име значи нешто во европскиот висок дизајн – студио кое ретко работи на проекти под одредена скала. Резултатот е баланс помеѓу историскиот идентитет на објектот и современите стандарди за функционалност. Не пластична реновација. Не ИКЕА верзија на старата луксузна Италија. Реставрација која ги почитува оригиналните пропорции, материјалите и атмосферата.

Семејството поминува околу два месеци годишно во Вила Портесина. Не цело лето. Не сезонски. Само толку колку што е практично за деца, бизнис и поизнаесените гости од источна Европа кои Милек ги поканува за летни средби. Останатиот дел од годината вилата стои тивко – со посебна екипа за одржување на градината, кујната и историскиот мобилијар. На Балкан би било незамисливо да имаш ваков објект и да биде празен десет месеци годишно. Во Италија тоа е стандард за оние кои можат да си го дозволат.

Самата Италија ги има стотиците такви тивки имоти. Во Лаго ди Гарда, Лаго Маѓоре, Лаго ди Комо. Многу ги поседуваат странци – Германци, Швајцарци, Полјаци, Руси кои сѐ уште успеваат да го одржат имотот по 2022. На локалците остануваат две улоги – оние кои им продаваат, и оние кои им работат. Само ретко припадаат на трета група – оние кои сами седат таму. Класична европска градба на скриениот богаташки луксуз.

Од внатрешноста, она што ги дефинира внатрешните простори е колекцијата на италијанска ренесансна уметност. Не луѓе кои купуваат скапо за да изгледат богато – туку луѓе кои систематски ги собираат делата кои се хармоничајат со архитектурата. Тоа е разлика помеѓу дизајн со идентитет и дизајн со прашката. Картини, скулптури, ткаенини. Сите од одредени периоди и одредени стилови. Никаква случајна декорација.

Дариуш во интервјуто инсистира дека едно нешто е светост за семејството – заедничкиот ручек. Без телефони. Без работни состаноци. Без посетители. Тоа звучи романтично, но е и една од причините зошто неговата приказна ја пишуваат во магазини. Лидерот кој никогаш не седнува на маса со семејството за вечера ретко завршува со вили на езеро. Завршува со развод и сопствена биографија напишана од друг.

За македонски читатели кои гледаат на ваков животен стил како недостапна планета, корисно е да се забележи нешто подружливо. Дариуш не наследил ништо. Поднел инвестиции, ризикувал, изгубил, повторно ризикувал. Полска во 90-тите беше слична на Балканот – сиромашна, дезориентирана, со тешка носталгија по социјализмот. Разликата е во тоа што таму имаше државна поддршка за претприемачи, а кај нас и денеска нема. Резултатот – 35 години подоцна, неговиот син ќе наследи Вила Портесина, нашиот син ќе наследи стан во Карпош или ништо. Прашања за држави кои дозволуваат, и држави кои не дозволуваат.