Plagë në Galiçicë e dukshme nga liqeni: 17.000 metra katrorë tokë shtetërore të uzurpuara, institucionet heshtin prej tri vitesh

Nga Liqeni i Ohrit duket një plagë në shpatet e Galiçicës. Nuk është natyrore. Sipas Nismës Qytetare „Ohrid SOS“, ajo është gjurma e tri viteve ndërtim pa leje dhe uzurpim të tokës shtetërore në Llagadin, në zonën e përdorimit të qëndrueshëm të Parkut Kombëtar Galiçica - dhe e tri viteve heshtje institucionale.

Aktivistët thonë se që në pranverën e vitit 2023, pas denoncimeve të qytetarëve, kanë kërkuar disa herë mbikëqyrje inspektuese të jashtëzakonshme: çfarë ndërtohet, me çfarë leje dhe a cenohet toka shtetërore. Përgjigje nuk pati. As procesverbal mbikëqyrjeje, nëse mbikëqyrje pati fare.

Vetë parku i konstatoi shkeljet

Gjëja më e pazakontë në këtë histori është se shkeljet nuk i „shpikën“ aktivistët. Në vitin 2024, sërish pas denoncimit të banorëve vendas, përfaqësues të vetë Parkut Kombëtar Galiçica bënë këqyrje në terren. Në një sipërfaqe prej 17.000 metrash katrorë, në parcelën kadastrale 1/1 në KK Elshan, në pronësi të shtetit, konstatuan uzurpim toke, shkretim pylli dhe veprimtari ndërtimore pa leje: mur mbajtës, pllakë betonarme në ndërtim, gërmim shkëmbi, rrugë qasjeje të hapur dhe stabilitet të cenuar të shtyllave të largpërçuesit të tensionit të lartë. Sipas konstatimeve, punimet i kryente pronari i një kapaciteti akomodues, pa asnjë aktvendim apo miratim, ndërsa parku as nuk ishte njoftuar as nuk kishte dhënë pëlqim.

Në parcelën fqinje shtetërore, KP 2/1, u gjet edhe një mbindërtim me dy kate mbi një shtëpi që ishte ndërtuar tashmë pa leje. Po atë vit Inspektorati Shtetëror për Pylltari dhe Gjueti konstatoi se në tokë shtetërore ishte shkatërruar pyll për të ndërtuar një rrugë dhe disa objekte.

Parku Kombëtar ngriti kallëzime në Prokurorinë Themelore Publike, në policinë e Ohrit, në Inspektoratin Shtetëror për Ndërtimtari dhe Urbanizëm dhe në Avokatinë Shtetërore. Katër adresa. Sipas „Ohrid SOS“, fotografitë nga viti 2026 tregojnë se në terren asgjë nuk është më mirë. „Nuk e dimë nëse ajo që u gjet gjatë këqyrjes është po ajo që shihet sot në fotografi apo ndërkohë është uzurpuar edhe më shumë tokë“, thonë nga nisma.

UNESCO shikon, institucionet presin

E gjithë kjo ndodh në një rajon që është nën mbrojtjen e UNESCO-s që nga viti 1979 dhe që prej vitesh balancon në buzë të Listës së trashëgimisë botërore në rrezik. Qeveria kërkoi afat shtesë për detyrimet, ndërsa në projektvendimin e Komitetit për trashëgiminë botërore të korrikut të këtij viti u konstatua se përparimi është i kufizuar dhe se kërcënimet kryesore ende nuk janë mënjanuar. Aktivistët alarmojnë edhe për objekte të reja përgjatë bregut, për objekte që nuk largohen pavarësisht nismave të mëparshme, si dhe për planet për një mur betoni te kanali i Studençishtës, ku ndodhen disa plazhe të njohura.

Kur një institucion shtetëror konstaton se dikush ka uzurpuar 17.000 metra katrorë tokë shtetërore në një park kombëtar dhe ngre kallëzime në katër vende, ndërsa tri vjet më vonë plaga është ende aty, pyetja nuk është më kush ndërtoi. Pyetja është pse askush nuk e ndali. Prokuroria, policia, inspektorati i ndërtimit dhe avokatia shtetërore kanë secila nga një kallëzim në tavolinë. Sa raporte të tjera të UNESCO-s duhet të kalojnë që njëri prej tyre ta hapë dosjen?