Tridhjetë e një terabajt e gjysmë. Kaq të dhëna, sipas aktakuzës amerikane, nxorën hakerat nga 322 universitete në botë - 144 në SHBA dhe 178 në vende të tjera. Jo sekrete ushtarake, jo kode armësh. Revista shkencore dhe disertacione doktorate.

Prokurorët federalë amerikanë publikuan aktakuzë në 14 pika kundër 17 anëtarëve të institutit iranian Mabna për një fushatë dhjetëvjeçare spiunazhi kibernetik. Sipas Ministrisë së Drejtësisë, grupi vepronte kryesisht me urdhër të Gardës Revolucionare iraniane.

Vidhet ajo që gjithsesi është paguar

Shifra më interesante në gjithë rastin nuk është as 31,5 terabajt, as 322 universitete. Janë 3,4 miliardë dollarë - kaq, thonë nga Ministria e Drejtësisë, kanë shpenzuar universitetet amerikane për t'i siguruar po ato të dhëna që pastaj u vodhën dhe u rishitën përmes faqeve iraniane të internetit.

Ndaluni këtu për një çast. Shkencën në ato revista më së shpeshti e paguan publiku përmes buxheteve dhe bursave. Pastaj institucionet e paguajnë për herë të dytë që të kenë qasje te ajo. E tani një lojtar i tretë e merr falas dhe e shet për herë të tretë. Vjedhja është vepër penale dhe ajo është objekt i aktakuzës, por modeli që e bëri aq fitimprurëse nuk është pikë akuze e askujt.

Jo vetëm universitete

Në shënjestër ishin edhe 42 kompani private nga SHBA, 11 firma të huaja, disa agjenci qeveritare amerikane dhe Kombet e Bashkuara. Në një prej rasteve të akuzuarit hakuan shtëpinë mediatike HBO dhe u përpoqën të zhvatnin gjashtë milionë dollarë në bitkoin.

Dëmi për viktimat vlerësohet mbi 20 milionë dollarë vetëm për riparimin e sistemeve. Departamenti i Shtetit ofroi shpërblim deri në 10 milionë dollarë për informacione që do të çonin te lokalizimi i pesë të arratisurve kryesorë nga drejtësia. Kur shteti ofron më shumë para për gjetjen e kryerësve sesa ka kushtuar dëmi, kjo nuk është kontabilitet - është mesazh.

„Rrjeti më i gjerë”

„Këto akuza zbulojnë rrjetin më të gjerë për të cilin besohet se qëndron pas një fushate të gjerë të sponsoruar nga shteti. Qëllimi ishte të vidheshin hulumtime dhe pronë intelektuale nga universitetet amerikane, nga kompanitë dhe institucionet qeveritare”, deklaroi prokurori amerikan Xhejmi Mekdonald.

Kini kujdes te formulimi - „për të cilin besohet”. Aktakuza është pretendim, jo aktgjykim, ndërsa 17 njerëz që janë jashtë juridiksionit amerikan ndoshta kurrë nuk do të ulen në një sallë gjyqi në Merilend. Kjo nuk do të thotë se dokumenti është i pakuptimtë. Do të thotë se funksioni i tij është më shumë të emërtojë sesa të ndëshkojë.

Pse kjo është më afër se ç'duket

Universiteti nuk i ngjan një objektivi ushtarak dhe pikërisht prandaj është shënjestër e mirë. Ka rrjete të hapura, mijëra llogari përdoruesish dhe buxhet për siguri që gjithmonë humbet ndaj buxhetit për gjithçka tjetër. Rrjetet akademike janë të hapura nga dizajni, sepse kështu funksionon shkenca - shkëmbimi i punimeve është poenta, jo lëshimi.

Nëse dhjetë vjet mund të hyhet në sistemet e 322 universiteteve para se dikush të hartojë një aktakuzë, pyetja nuk është sa të mirë janë sulmuesit. Pyetja është sa gjatë ka shikuar fare dikush.