Në vitin 2025 në Komisionin Shtetëror për ankesa për prokurime publike arritën 1.535 ankesa. Kjo është rritje prej mbi 50 për qind krahasuar me vitet e mëparshme - në 2024 dhe 2023 punohej me rreth një mijë lëndë, ndërsa në 2022 u parashtruan 837. Komisioni, në raportin e vet vjetor, këtë përqindje e quan „e pabesueshme” dhe pranon se nuk ka shpjegim konkret për të.

Nuk ka shpjegim konkret, por ka fajtor. Avokatët, thotë Komisioni, „gjuajnë në ujë të turbullt”.

„Ankuesit profesionistë”

Sipas raportit, rritja u dedikohet subjekteve që parashtrojnë ankesa për dokumentacionin e tenderit pa qëllim real për të marrë pjesë në procedurë. Qëllimi, pretendon Komisioni, është arkëtimi i shpenzimeve për përfaqësim avokatie në rast se ankesa pranohet. Komisioni gjithashtu vlerëson se tarifa për parashtrimin e ankesës - nga 50 deri në 200 euro, varësisht nga vlera e vlerësuar e tenderit - është shumë e ulët dhe duhet të rritet.

Supozimi është i qartë: shumë veta ankohen, dhe atë nga interesi. Zgjidhja që sugjerohet është po aq e qartë: le të jetë më shtrenjtë të ankohesh.

Shifra që e rrëzon rrëfimin

Nga 1.535 ankesa të parashtruara, 637 janë pranuar. Zgjidhur pozitivisht. Kjo do të thotë se në pothuajse çdo rast të tretë firma që u ankua - kishte të drejtë.

Nga 1.405 lëndë të zgjidhura, 637 janë pranuar, 475 refuzuar, ndërsa 151 hedhur poshtë. Po të bëhej fjalë ekskluzivisht për avokatë që gjuajnë në ujë të turbullt, shkalla e suksesit do të ishte margjinale. Një shkallë prej rreth 45 për qind ankesash të pranuara mes lëndëve të zgjidhura nuk thotë se firmat janë mashtruese. Thotë se tenderët shpesh vërtet nuk janë zbatuar si duhet.

Kjo është gjysma tjetër, më pak e rehatshme, e së njëjtës statistikë - dhe ajo nuk hyri në përfundimin e raportit.

Çfarë mungon qëllimisht

Komisioni në raportin e fundit vjetor nuk publikon kundër cilëve organe shtetërore janë parashtruar më së shumti vërejtje gjatë zbatimit të prokurimeve publike.

Ky është një të dhënë që Komisioni e ka. Nuk është e dhënë që kërkon hetim të ri, metodologji të re apo buxhet shtesë - ajo thjesht numërohet. Në vend të saj, u publikua një analizë për motivet e avokatëve.

Pra, e dimë se ka ankues profesionistë. Nuk e dimë cili institucion humbet më shpesh ankesat. Njëri emër mungon, tjetri emërtohet me nofkë.

Kush e paguan faturën në fund

Secila nga këto 1.535 lëndë do të thotë prokurim i ndalur ose i shtyrë - kompjuterë, automjete, pajisje mjekësore, punime ndërtimi. Çdo shtyrje është shpenzim që del nga i njëjti buxhet që e financon tenderin.

Nëse tarifa për ankesë rritet siç propozon Komisioni, më pak firma do të ankohen. Mes tyre do të ketë edhe nga ato 637 që kishin të drejtë. Kjo nuk quhet ulje e keqpërdorimit - kjo quhet shtrenjtim i së drejtës për kundërshtim.