Me vite Ankaraja dhe Moska luajtën një lojë që u përshtatej të dyja palëve: Turqia është anëtare e NATO-s, por nuk iu bashkua sanksioneve, blinte naftë ruse, u shiste dronë Ukrainës dhe luante ndërmjetësin kur askujt tjetër nuk i besohej. Pragmatizëm, e quanin këtë. Ditët e fundit ai ekuilibër filloi të plasë në tri vende njëherësh.

E para: armë amerikane përmes territorit turk

Sipas burimeve ukrainase dhe ruse, përmes Turqisë deri në Ukrainë duhet të arrijë një sasi e madhe armatimi amerikan. Portali ukrainas „Militarni” përmend 70 raketa balistike amerikane M39 ATACMS me rreze rreth 300 kilometrash, 12 lëshues M270 MLRS, 2.524 raketa artilerie të padrejtuara M26, si dhe 47.000 predha artilerie kasetë M509A1. Dërgesë që mbërrin pikërisht kur ushtria ruse i intensifikon goditjet ndaj infrastrukturës energjetike.

Ministria e Jashtme ruse kërkoi shpjegim si nga Uashingtoni ashtu edhe nga Ankaraja. Zëdhënësja Maria Zaharova paralajmëroi se kushtet e një transferi të tillë janë „kundërproduktive” dhe se nuk kontribuojnë për paqe. Moska me të njëjtën frymë pretendon se dërgesa nuk do ta ndryshojë raportin e forcave në front - që është formula standarde kur diçka në të vërtetë dhemb.

Nga ana turke shpjegimi është më i hollë. Eksperte për siguri ndërkombëtare Xhanan Terxhan deklaroi se Ankaraja nuk planifikon të dërgojë armë të prodhuara si turke. Por ka një përjashtim, dhe ai është kyç: kjo nuk ka të bëjë me armët që më parë i janë dërguar Turqisë ose janë prodhuar në territorin e saj me licencë nga SHBA. Përkufizim mjaft i ngushtë sa të shpëtohet nderi, mjaft i gjerë sa të bartet ngarkesa.

E dyta: Deti i Zi

Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan bëri thirrje për moratorium mbi sulmet ndaj anijeve në Detin e Zi. Moska refuzoi. Zaharova vlerësoi se propozimi është „i paplotë” dhe se prej tij përfitim do të kishte para së gjithash Ukraina.

Pas fjalorit diplomatik qëndron ekonomia. Gati 70 përqind e eksportit ukrainas të grurit shkon nga deti, ndërsa të ardhurat nga ai eksport janë ndër zërat më të rëndësishëm të ekonomisë ukrainase. Rusia pikërisht ditët e fundit i ka intensifikuar goditjet ndaj anijeve ukrainase dhe infrastrukturës portuale, përfshirë edhe portet e Danubit. Kush kërkon moratorium mbi sulmet, në të vërtetë kërkon dalje për grurin.

E treta: nafta që nuk blihet më

Importi turk i naftës ruse ra ndjeshëm, sidomos përmes porteve të Detit të Zi - sipas pretendimeve, zvogëlimi ka arritur gati një milion tonë. Për Kremlinin ky është zëri më i pakëndshëm nga të tre, sepse nuk është as deklaratë as propozim. Është një tanker i zbrazur.

Në Moskë pastaj filluan të shohin edhe më larg. Analistët rusë me vëmendje gjithnjë e më të madhe ndjekin afrimin ushtarako-teknik të Turqisë, Pakistanit dhe Arabisë Saudite, ndërsa „RIA Novosti” atë aleancë të mundshme tashmë e quan „NATO myslimane”. Një pjesë e mediave ruse shkojnë deri aty sa pyesin nëse një lidhje e tillë do ta çonte Turqinë më afër kapaciteteve për zhvillimin e armëve bërthamore. Për momentin këto janë spekulime analistësh - por fakti që skenari fare shqyrtohet tregon sa me kujdes matet çdo hap i Erdoganit.

Për lexuesin në Ballkan këtu ka diçka të njohur. Një shtet që rri mes dy blloqeve dhe arkëton nga të dyja anët funksionon shkëlqyeshëm - derisa njëri bllok të fillojë ta numërojë faturën. Armë për Kievin, presion rreth Detit të Zi, më pak naftë e blerë dhe aleanca të reja ushtarake: katër mospajtime të veçanta që në Moskë nuk lexohen më si rastësi.