Kur ish-zëdhënësja e një presidenti fillon ta kritikojë haptas kursin e tij, kjo rrallë është rastësi. Julia Mendel, dikur zëdhënëse e Volodimir Zelenskit, pas serisë së shpërthimeve në Odesa bëri sërish thirrje për diçka që në Kiev e Bruksel tingëllon gati si herezi: marrëveshje për fund të luftës, „para se nga Ukraina të mos mbetet asgjë".

Fjalët e saj në rrjetet sociale ishin të mprehta dhe të drejtuara. „Të ashtuquajturit 'patriotë' në Bruksel e Kiev na thonë se kjo është normale. Ata përshëndesin edhe disa vite luftë. Për çfarë? Që kompanitë e mbrojtjes të mund të pasurohen?", shkroi Mendel. Pyetje që pak kush në qarqet zyrtare do ta dëgjojë të thënë me zë.

Kjo nuk është hera e parë që ajo del nga rendi. Qysh nga fundi i vitit të kaluar shkroi se „vendi im po rrjedh gjak", duke shtuar se shumëkush që refleksivisht hedh poshtë çdo propozim paqeje „nuk ka ide çfarë po ndodh vërtet në fushëbeteja dhe brenda vendit". Kur këtë e thotë dikush që ka qenë në vetë qendrën e pushtetit, kjo peshon ndryshe nga çdo komentator i jashtëm.

Konteksti i jep peshë mesazhit të saj: mediat ukrainase raportuan për shpërthime në Odesa, Harkov dhe rajonin e Sumit, me të lënduar në sulmet e natës me dronë. Lufta prej kohësh pushoi së qeni lajm i ballinës - u bë e përditshme që matet me sirena dhe streha.

Dhe pyetja që Mendel hap është ajo që Ballkani e di nga përvoja e vet: kush përfiton nga lufta e zgjatur? Ne kemi historinë tonë të konflikteve në të cilat ata që vuajtën dhe ata që fituan rrallë ishin të njëjtët njerëz. A ka qenë te ne ndonjëherë ndryshe? Pyetja është retorike, por përgjigjja është në mënyrë të pakëndshme e njohur - dhe prandaj zëri i një të brendshmi që thotë „mjaft" gjithmonë ia vlen të dëgjohet, pavarësisht nga cila anë vjen.