Ministrja e Arsimit Vesna Janevska, në ditën e parë të shkollës, u porositi nxënësve të klasës së parë se ndoshta duhet të kërkojnë „një vëlla dhe një motër“. Fjalia ishte menduar si e ngrohtë. Problemi është se e tha një funksionare përgjegjëse për sistemin, para fëmijëve gjashtëvjeçarë, në një shtet ku për një vit u mbyllën 26 shkolla.

Përgjigjja që erdhi me shifra

Levica doli me një kundërpropozim që ka ligj, përqindje dhe shumë. Grupi parlamentar propozon që shteti të marrë përsipër 20 për qind të kredisë banesore të mbetur të familjes për çdo fëmijë të lindur ose të birësuar.

„Në vend të qasjes së ministres Janevska, ne propozojmë 20 për qind për një vëlla, 20 për qind për një motër“, deklaroi deputeti Amar Mecinoviq, duke shpjeguar se kriza demografike nuk zgjidhet me apele, por me kushte materiale dhe politika afatgjata.

Pas propozimit qëndron një shifër që vlen të mbahet mend. Ekonomitë familjare maqedonase kanë borxh afro 2 miliardë euro vetëm nga kreditë banesore - rreth 40 për qind e gjithë borxhit të familjeve. Për një vit ai borxh është rritur për 273 milionë euro. Ky është konteksti në të cilin një familje vendos nëse do të ketë fëmijën e dytë: jo një apel, por një këst.

Shkollat tashmë e dhanë përgjigjen

Sipas asaj që u paraqit në konferencën për shtyp, për një vit ka 433 paralele më pak, 3.000 nxënës të klasës së parë më pak dhe 26 shkolla të reja të mbyllura, me gjithsej 148 shkolla bosh në vend.

Kjo nuk është parashikim për të ardhmen. Kjo është listë e kësaj vjeshte. Secila nga ato 148 shkolla bosh është ndërtuar sepse dikush llogariti se atje do të kishte fëmijë - dhe llogaria ishte e saktë në momentin kur u bë.

Reagimet janë të ashpra, por jo të gjitha për të njëjtën gjë

Deputetja Jovana Mojsoska akuzoi Qeverinë se ndjek politika që nuk sigurojnë mbështetje për familjet: kompensimet e lehonisë vonojnë me muaj, fëmija regjistrohet në kopsht me lutje, ndërsa punëtoret shtatzëna mbeten pa punë. „Ministrja Janevska në të njëjtin stil u porositi nxënësve të klasës së parë të kërkojnë vëlla dhe motër, në një shtet me pagën minimale më të ulët në Evropë dhe dallimet sociale më të mëdha“, shkroi ajo.

Një pjesë e kësaj deklarate është e dhënë e verifikueshme, një pjesë është vlerësim politik, dhe këto dy pjesë duhen lexuar veçmas. Por thelbi i vërejtjes nuk varet nga ai që e shqipton: nuk ekziston politikë demografike që përbëhet nga një porosi drejtuar gjashtëvjeçarëve.

Çfarë mbetet mbi tryezë

Propozimi i Levicës do të vlerësohet në Kuvend, ku një projektligj i opozitës ka një jetëgjatësi të njohur. Por vlera e tij qëndron në atë që vendos një standard të matshëm: 20 për qind e kredisë, për fëmijë, me një shifër që mund të llogaritet dhe të kundërshtohet.

Nëse Qeveria mendon se ky është zgjidhje e gabuar, mënyra më e shpejtë për ta treguar është të ofrojë të vetën - me përqindje, shumë dhe afat. Apeli drejtuar nxënësve të klasës së parë nuk është politikë. Është një fjali për kamerat, në një shtet ku edhe kamerat tashmë filmojnë klasa bosh.