Komisioni Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit e lexoi Ligjin për financimin e partive politike dhe gjeti vrima. Jo një - një varg. Dhe kjo jo pas ndonjë kallëzimi, por me nismë të vetën, në kuadër të planit antikorrupsion për verifikimin e legjislacionit për vitin 2026.

Vërejtja më e rëndësishme ka të bëjë me nenin 10, atë që rregullon si buxheti shtetëror i ndan paratë mes partive. Kryetari i KSHPK-së, Adem Çuçulj, e formuloi pyetjen me kujdes, por qartë: „Është e arsyeshme pyetja nëse një shpërndarje e tillë është proporcionale dhe nëse në këtë mënyrë u mundësohen mundësi të drejta e të barabarta të gjithë pjesëmarrësve.“

Para që rriten, rregulla që nuk ndryshojnë

Komisioni tregon diçka që rrallë thuhet me zë: mjetet për financimin e partive janë para publike dhe ato rriten vazhdimisht. Prandaj, thonë nga KSHPK, duhet rishikuar nëse dispozita është e qëllimshme, e përshtatshme dhe e drejtë, dhe nëse fare e arrin qëllimin për të cilin është miratuar.

Kur shpërndarja e parave publike favorizon ata që tashmë janë në pushtet ose tashmë janë të mëdhenj, kjo nuk është rastësi në ligj - është konstruksion. A është kështu tek ne, KSHPK nuk e pohon. Vetëm pyet. Por fakti që organi shtetëror antikorrupsion duhej vetë ta hapte çështjen tregon se kush deri tani nuk ka dashur ta hapë.

Anëtarësi pa sanksion

Neni 14 rregullon anëtarësinë që paguajnë anëtarët e partive. Sipas KSHPK-së, në dispozitë mungon një mekanizëm parandalues, ndërsa nëse dikush e tejkalon lartësinë e përcaktuar të anëtarësisë - në dispozitat kundërvajtëse të ligjit nuk parashihet asnjë sanksion.

Kjo do të thotë se kufiri ekziston, por nuk ka pasojë nëse shkelet. Në financimin e partive, ky është një kanal që hapet vetvetiu.

Donacionet dhe regjistrat

Te neni 16, i cili përcakton shumën e përgjithshme të një donacioni individual nga persona fizikë dhe juridikë, KSHPK kërkon që të hiqet zbrazëtira ligjore dhe dispozita të harmonizohet me Kodin Zgjedhor. Dy ligje flasin për të njëjtat para dhe nuk përputhen.

Neni 17 është edhe më interesant. Ai kërkon nga partitë t'i bëjnë të qasshme regjistrat e donacioneve - përmes ueb-faqes „ose në mënyrë tjetër të përshtatshme“. Komisioni thotë se nuk është e qartë cila është ajo mënyrë tjetër e përshtatshme, gjë që lë hapësirë për interpretim subjektiv. Sidomos, siç theksojnë, për partitë që fare nuk kanë ueb-faqe.

Me fjalë të tjera: një parti mund të pretendojë se regjistri ka qenë i qasshëm, dhe askush nuk mund të provojë se nuk ka qenë.

Çfarë kërkon Komisioni në fund

Në raportin që do t'ua dorëzojë institucioneve kompetente, KSHPK rekomandon që në nenin 26 të futet detyrimi që partitë llogarinë vjetore të veprimtarisë financiare ta dorëzojnë edhe te vetë Komisioni, për t'u harmonizuar me Ligjin për parandalimin e korrupsionit dhe konfliktit të interesave.

Pra, aktualisht, organi antikorrupsion nuk është i detyruar t'i marrë llogaritë financiare të partive financimin e të cilave e mbikëqyr. Ky është rekomandimi që flet më së shumti për gjendjen.

Rekomandimet tani shkojnë te institucionet. Ligjin e ndryshon Kuvendi. Kuvendi përbëhet nga parti. Kush do të votojë për rregulla më të rrepta për financimin e vet?