Katër ligje që do të vendosin se si do të duken universitetet dhe jeta studentore në vend janë sot para deputetëve. Bashkësia akademike tashmë ka reaguar - kurse në konviktet, kufiri i moshës për qëndrim tani është i rreptë.

Paketa e zgjidhjeve ligjore për arsimin e lartë, shkencën dhe standardin studentor sot është në rendin e ditës të seancës së 116-të plenare të Kuvendit. Deputetët në lexim të parë duhet të diskutojnë për Projektligjin e ri për arsimin e lartë, kurse në seancë janë edhe ndryshimet e Ligjit për standardin studentor, Projektligji për sigurimin e cilësisë në arsimin e lartë dhe shkencë, si dhe Projektligji për veprimtarinë kërkimore-shkencore.

Ministria e Arsimit dhe Shkencës pohon se tekstet janë përgatitur pas gjashtë debateve publike dhe konsultimeve me universitetet dhe opinionin ekspert. Sipas MASH, ligjet duhet të sjellin meritokraci, kritere të matshme, ndërkombëtarizim më të madh dhe kontroll më të fortë të cilësisë.

Mes ndryshimeve të propozuara është detyrimi që kandidatët për zgjedhje në thirrje mësimore-shkencore të kenë një numër më të madh punimesh shkencore, një pjesë e tyre të botuara në revista nga bazat „Web of Science” ose „Scopus”. Parashikohet edhe riorganizimi i Agjencisë për cilësi, e cila, përveç akreditimit, duhet të bëjë edhe vlerësimin e universiteteve dhe programeve studimore.

Por pikërisht këtu fshihet mosmarrëveshja. Zgjidhjet e propozuara më parë kishin shkaktuar reagime në opinionin akademik - veçanërisht rreth kritereve për zgjedhje në thirrje, autonomisë së universiteteve dhe mënyrës si do të vlerësohet cilësia e institucioneve të arsimit të lartë. Kur shteti vendos si do të vetëvlerësohen universitetet, kufiri mes kontrollit të cilësisë dhe kontrollit mbi autonominë është i hollë.

Ndryshimet e Ligjit për standardin studentor, nga ana tjetër, sjellin ndryshime konkrete për studentët. Vendoset një kufi i sipërm moshe prej 30 vjetësh për vendosje në konvikt shtetëror studentor. Për shkelje më të rënda të rregullores së brendshme - futje alkooli ose droge, dhunë, kërcënime dhe dëmtim të inventarit - propozohet ndalim vendosjeje në të gjitha konviktet studentore me kohëzgjatje nga një deri në pesë vjet. Pyetja është nëse dënimet e rrepta do të sjellin edhe konvikte më të mira, apo vetëm rregulla më të rrepta në të njëjtat ndërtesa të vjetra.