Tri vjet me radhë revizorët shtetërorë shkruajnë të njëjtën gjë. Një spital gjerman ka dymbëdhjetë çështje gjyqësore aktive kundër Fondit për Sigurim Shëndetësor dhe kërkon 433.771 euro - fatura të papaguara për mjekimin e pacientëve maqedonas jashtë vendit. Tri raporte, e njëjta vërejtje, i njëjti rezultat.

Në total, Fondi përballet me 21 padi brenda vendit, në vlerë rreth 286,6 milionë denarë. Kjo është shumë që nuk shfaqet në asnjë komunikatë për suksese të sistemit shëndetësor.

Miliardat që institucionet ia detyrohen njëri-tjetrit

Shifra më e madhe në revizionin e Entit Shtetëror të Revizionit për punën e Fondit në vitin 2024 nuk vjen nga spitalet. Vjen nga vetë shteti.

Ministria e Shëndetësisë deri në fund të vitit 2024 nuk i pagoi Fondit rreth 2,136 miliardë denarë - rreth 35 milionë euro - për qytetarët e pasiguruar. Ndërkohë, fondi pensional i paguan në mënyrë të parregullt kontributet për pensionistët. Kontributet e papaguara në tërësi arrijnë 8,4 miliardë denarë.

Revizorët shkruajnë se pagesa jo në kohë e mjeteve ndikon në likuiditetin e Fondit. E përkthyer: një institucion që u detyrohet spitaleve sepse institucione të tjera i detyrohen atij. Pingpong me para publike, dhe në fund të zinxhirit qëndron një pacient që pret shërbimin.

Shtatëmbëdhjetë nga dyzet e dy vende pune në IT

Një pjesë e konstatimeve janë jashtëzakonisht konkrete. Fondi ka të sistematizuara 42 vende pune në sektorin e IT-së. Të plotësuara janë 17. Pjesa tjetër mbulohet me kontraktues të jashtëm - edhe pse kodi i sistemit është pronë e Fondit.

Politika për siguri informative nuk është ndryshuar që nga viti 2014. Nuk ekziston plan vazhdimësie në rast avarie. Moduli për ndjekjen e mjekimit jashtë vendit përdoret pamjaftueshëm, ndërsa të dhënat futen pasi mjekimi ka përfunduar tashmë, në vend që të futen në kohë reale.

Nga 362 kërkesa për mjekim jashtë vendit, në 39 raste nuk është respektuar afati ligjor prej 45 ditësh. Për një njeri që pret miratimin për operacion jashtë vendit, ato ditë nuk janë statistikë.

Para që askush nuk i kërkoi mbrapsht

Revizorët konstatuan gjithashtu se rreth gjysma e avanseve të përgjithshme i përkasin periudhës 2014-2023, për të cilat faturat përfundimtare nuk janë marrë fare ose mjetet nuk janë kthyer. Kërkesat e paarkëtuara nga institucionet e huaja shëndetësore arrijnë 296 milionë denarë. Ka edhe 194 procedura aktive falimentimi me kërkesa mbi 619 milionë denarë, me evidencë të paplotë për pronën e fituar përmes tyre.

Secili prej këtyre konstatimeve veç e veç mund të shpjegohet. Së bashku, ato përshkruajnë një sistem që e di sa i detyrohen, e di kujt i detyrohet, dhe nuk ka mekanizëm as të arkëtojë as të paguajë në kohë.

Dhe më së shumti dhemb ajo që është më pak spektakolare: revizorët këtë e shkruajnë vitin e tretë me radhë. Nëse raporti nuk ndryshon asgjë, kujt i shërben?