Kuvendi sonte miratoi dy ligjet për huamarrje te Banka Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim - Banka Botërore, të dyja me procedurë të shkurtuar. Rezultati është një kornizë më pak dhe një kornizë më shumë: mbyllet korniza ekzistuese e huasë prej 20 milionë eurosh, hapet një e re prej 25 milionësh.

Zëvendësministri i Financave Nikollçe Jankullovski e shpjegoi konstruksionin. Nga 25 milionë eurot e reja, 23 milionë sigurohen përmes instrumentit „Program për rezultate” - mjetet tërhiqen vetëm me përmbushjen e rezultateve të përcaktuara paraprakisht, të matshme dhe të verifikueshme. Dy milionë shtesë janë caktuar për ndihmë teknike. Afati i shlyerjes është 12 vjet, periudha e grejsit tre vjet, ndërsa norma e interesit është EURIBOR gjashtëmujor.

Shifra që nuk është në titull

Ekziston një shifër e dytë në këtë histori dhe ajo është më e madhe se të gjitha të tjerat. Me ndryshimet, Maqedonia heq dorë nga 19,2 milionë euro mjete të pashfrytëzuara nga huaja e vjetër dhe e mbyll kredinë deri më 30 shtator 2026, në vend të 31 dhjetorit 2027.

Nga e gjithë korniza e vjetër deri tani janë shfrytëzuar 800.000 euro. Tetëqind mijë nga njëzet milionë. Projekti ishte caktuar për ndërtimin e institucioneve efektive, transparente dhe llogaridhënëse për menaxhimin e financave publike.

Në arsyetim shkruhet se heqja dorë nga pjesa e pashfrytëzuar do të mundësojë „mbyllje të kontrolluar të kornizës ekzistuese të huasë dhe harmonizim të strukturës financiare dhe implementuese” me programin e ri. Banka Botërore nuk do të kërkojë kompensim për pjesën e anuluar, ndaj mbyllja nuk krijon detyrime shtesë.

Opozita kërkon llogari

Deputeti Fatmir Bytyqi nga LSDM kritikoi se merren 25 përqind më shumë mjete pa ndryshime sistemike, si dhe se procedurat ndryshohen nga standardet e Bankës Botërore drejt Ligjit për prokurimet publike.

Ajo vërejtje e dytë ia vlen të mbahet. Standardet e Bankës Botërore për prokurime ekzistojnë pikërisht sepse janë më të rrepta se shumë standarde kombëtare. Kalimi te ligji vendor është teknikisht legjitim - dhe njëkohësisht është pika ku mbikëqyrja ndërkombëtare dobësohet.

Para për llogaridhënie që mbetën të pashpenzuara

Këtu është ironia që asnjëra palë nuk e përmendi. Huaja nga e cila heqim dorë ishte caktuar për ndërtimin e institucioneve transparente dhe llogaridhënëse për financat publike. Nga njëzet milionë euro për atë qëllim janë shfrytëzuar katër përqind.

Tani marrim 25 milionë të rinj për përmirësimin e shpenzimeve publike, llogaridhënies dhe administratës tatimore - këtë herë të lidhura me rezultate të matshme. Ky është konstruksion më i mirë, por konstruksioni nuk ishte problemi. Problemi është se askush nuk gjeti mënyrë t'i shpenzojë paratë e caktuara për llogaridhënie, ndërsa afati ishte shtrirë deri në fund të vitit 2027.

Rezultatet e matshme do të tregojnë nëse kjo ndryshon. Nëse edhe korniza e re mbyllet me shfrytëzim si e vjetra, EURIBOR-i do të jetë zëri më i vogël në faturë.