Disa qytetarë e paguajnë me rregull tatimin në pronë. Të tjerëve borxhi u fshihet në heshtje si i parashkruar. Enti shtetëror i revizionit e vuri këtë padrejtësi në letër - dhe shifra është e pakëndshme: rreth 48 milionë euro të pambledhura.

Revizioni i suksesshmërisë i kryer nga Enti shtetëror i revizionit konstatoi se komunat në periudhën nga viti 2020 deri në vitin 2024 nuk mblodhën rreth 48 milionë euro në bazë të tatimeve të ndryshme, përfshirë tatimin në pronë, taksat dhe kompensime të tjera. Në të njëjtën periudhë, komunat fshinë borxhe prej më shumë se 3,8 milionë euro.

Mekanizmi është i thjeshtë dhe i padrejtë. Ndërsa disa i paguajnë me rregull detyrimet e tyre, te të tjerët - për shkak të joefikasitetit të komunave - borxhi parashkruhet dhe u fshihet. „Nga gjithsej kërkesat e pambledhura në bazë të tatimit në pronë, 67 për qind, ose 18,9 milionë euro, janë më të vjetra se pesë vjet, gjë që tregon përpjekjen e dobët fiskale të komunave”, konstatojnë revizorët.

Pse komunat nuk mbledhin? Përgjigjja është edhe absurde edhe e pritshme. Repartet tatimore janë të pastafuara, regjistrat nuk azhurnohen, kurse në tërë shtetin ka vetëm 16 inspektorë tatimorë, njëri prej të cilëve nga Drejtoria për të Ardhurat Publike. Gjashtëmbëdhjetë njerëz për ta mbledhur tatimin në pronë të tërë shtetit. S'është çudi që punët parashkruhen.

Ka edhe një shtresë të dytë të problemit - vlera e pronave. Metodologjia për llogaritje është e vjetruar, zbatohen çmime që me vite nuk ndryshojnë dhe nuk e pasqyrojnë vlerën reale të tregut. Vetëm 15 komuna kanë kryer fare revizion të vlerës së tregut. Rezultati është një bazë tatimore e nënvlerësuar dhe të ardhura të pakësuara - para që pastaj nuk ka për rrugë, për ujësjellës, për gjëra themelore.

Vlerësimi i revizorëve është prerës: masat dhe politikat e organeve kompetente dhe të vetëqeverisjes lokale „nuk sigurojnë administrim efikas të tatimeve, taksave dhe kompensimeve lokale”. Me fjalë të tjera, sistemi nuk funksionon - dhe kjo nuk është sekret, por konstatim zyrtar. Pyetja që revizioni nuk i përgjigjet është nëse dikush fare do të ndërmarrë diçka lidhur me të, apo edhe ai do të parashkruhet si borxhet që i përshkruan.