Ministri i Punëve të Brendshme Pance Toshkovski njoftoi vendosjen e një „sistemi inteligjent" për mbrojtjen e viktimave të dhunës familjare. Ideja, në parim, është që viktima me një buton në telefon të mund të aktivizojë regjistrimin me audio dhe video, dhe njëkohësisht të dërgojë sinjal të vendndodhjes te MPB, shërbimet shëndetësore dhe sociale. Të gjitha me pëlqimin e viktimës.

Toshkovski pretendon se ky është një përmirësim i numrit ekzistues të emergjencës 112, ku bisedat tashmë regjistrohen. Risia është lidhja video në kohë reale. Sipas tij, kur bëhet fjalë për „të drejtën për jetën", asnjë e drejtë tjetër nuk mund të krahasohet me të - domethënë, privatësia zbret në hije kur ka rrezik të menjëhershëm.

Opozita erdhi me pyetjen: a është ky sistem inteligjent apo softuer mbikëqyrjeje? Toshkovski u përgjigj se akuza të tilla janë „imagjinatë e çmendur" dhe frikë e fabrikuar. Përkthimi: ata që dyshojnë në besueshmërinë e fuqisë shtetërore të përdorë regjistrim audio-video janë „të çmendur" ose të motivuar politikisht, dhe jo qytetarë me shqetësim të ligjshëm.

Konteksti është serioz. Maqedonia ka raste të njohura historikisht të regjistrimeve të paligjshme dhe përgjimeve nga institucionet shtetërore - raste që rrëzuan qeveri të tëra dhe çuan në reforma të thella (në letër). Ekspertët dhe Agjencia Operative-Teknike (OTA) thonë: para se të vendoset një sistem i tillë, korniza ligjore për procedurën dhe mbikëqyrjen duhet të jetë kristal e qartë. Me fjalë të tjera - sistemi nuk mund të jetë „inteligjent", nëse rregullat për përdorimin e tij nuk janë transparente.

Pesë raste të dhunës familjare në 24 orë (shihni raportin tonë të sotëm) është realiteti. Viktimat kanë nevojë për mbrojtje të shpejtë. Kjo nuk është e diskutueshme. E diskutueshme është - kush i shkruan rregullat se cili person, kur dhe me mbikëqyrjen e kujt, do të ketë qasje në ato regjistrime audio dhe video. A do të ruhen ato regjistrime në një bazë të dhënash, dhe sa kohë? Kush do të ketë qasje? A do të mund të përdoren në hetime të tjera, nëse ekzistojnë?

Toshkovski thotë se gjithçka është ende në „fazën e zhvillimit" dhe se do të ketë „konsultime institucionale". Kjo është një formulim standard. Pyetja për lexuesit: a do të ketë debat publik me sektorin qytetar para se të miratohet ligji, apo do të kalohet shpejt pa mbikëqyrje serioze? Historia e MPB-së sugjeron të dytën. Jini vigjilentë.