Portekiz'de, dünyada yalnızca dört yerin taşıdığı bir unvanı henüz almış bir orman var: sertifikalı terapi ormanı. İber Yarımadası'ndaki ilk. Adı Busako; Coimbra'ya yaklaşık 25 kilometre uzaklıkta ve oraya, termal sulu küçük kaplıca kasabası Luso üzerinden varılıyor.

Unvan pazarlama gibi duruyor, rakamlar durmuyor. Yüz beş hektar, dünyanın dört bir yanından getirilmiş yaklaşık 250 ağaç ve çalı türünü barındırıyor: Himalaya köknarları, Avustralya akasyaları, Japon kâfur ağaçları, Brezilya araukaryaları; hepsi yerli mantar meşesi ve pırnal meşesiyle iç içe. Bu kendi kendine büyümüş bir orman değil. Birinin yüzyıllar boyunca diktiği bir koleksiyon.

En yaşlı örnekler bunu en iyi gösteriyor. Tazmanya'dan getirilen bir okaliptüs 1876'da dikilmiş. Busako sediri daha da yaşlı, 1644 tarihli, ve bugün 26 metre boyunda. Avrupa'nın bu bölümünde çok az canlının aynı yerde bu kadar uzun ve kesintisiz bir kıdemi vardır.

İnsan katmanı da aynı ölçüde yoğun. 1628'de kurulan, 1834'te terk edilen bir Karmelit manastırı. On münzevi hücresi, çeşmeler, seyir noktaları ve ortaçağdan kalma kapılar. Busako Muharebesi tam burada, 1810'da yaşandı. Ve bütün bunların üzerinde, Luigi Manini'nin tasarımıyla 1888-1907 arasında neo-Manuelin üslubunda yapılmış, uzaktan binadan çok sahne dekoruna benzeyen "Palacio do Bussaco" oteli. Alanın tamamı ulusal anıt olarak koruma altında.

Gidecekseniz güzergâh yüzyıllar içinde çoktan çizilmiş. Herkesin başladığı yer, anıtsal merdiveniyle Fonte Fria pınarı. Vale dos Fetos eğreltiler arasından geçiriyor. Büyük bir göl, haç yolu istasyonlarıyla Via Sacra ve her şeyin göründüğü en yüksek nokta, 545 metredeki Cruz Alta var. Portas de Coimbra ve Porta da Rainha kapıları kutsanmış alanın eski sınırını hâlâ tutuyor.

Botanikle ilgisi olmayan bir kısım da var. Yakındaki Mealhada'da, Portekiz genelinde referans kabul edilen leitao da Bairada, yani fırında süt domuzu yeniyor. Saraydaki restoran Portekiz ve uluslararası mutfağı sunuyor.

Farkı yaratan şey "terapi ormanı" kavramının kendisi. Bu bir patika daha değil; ağaçlar arasında geçirilen zamanın ölçülebilir bir etkisi olduğunun ve birinin bunu kanıtlamak için emek verdiğinin kabulü. Balkanlar'da aynı yaşta ormanlarımız ve aynı derecede iyi suyumuz var; ama neredeyse hiçbirinin ne sertifikası ne de birinin baktığı bir çeşmesi var. Soru böyle bir statüyü hak edip etmediğimiz değil. Soru şu: bizde bunun için kim başvurdu?