Dünyada 300 milyonu aşkın evsiz var, Makedonya ise kendi topraklarında kaç evsiz olduğunu bilmiyor: ne tanım var ne kayıt

10 Ekim'de dünya, akla sığması zor rakamlarla Evsizler Günü'nü andı. BM Kalkınma Programı'nın Mayıs 2026'da yayımlanan tahminlerine göre dünyada 300 milyondan fazla insan evsiz, yaklaşık üç milyar kişi ise yetersiz koşullarda yaşıyor. Peki Makedonya'da kaç evsiz var? Bunu kimse bilmiyor - devlet bile.

Bu bir abartı değil. Ülkede evsizleri kaydedecek ve takip edecek uygun bir sistem yok. Sosyal hakların uygulanmasına ilişkin bölgesel bir değerlendirme de açık bir yasal tanım ve sınıflandırmanın olmadığına, haritalamanın yetersiz kaldığına ve gizli evsizliğin resmi verilerde hiç tanınmadığına dikkat çekiyor. Başka bir deyişle, bir insan uyuyacak yer bulamayabilir ve yine de hiçbir istatistiğe girmeyebilir.

Sayım yerine tahmin

Üsküp için yalnızca tahminler var. Kızılhaç'ın 2022 tarihli raporuna göre başkentte yaklaşık 500 kişi evsizdi. Bu bir tahmin, sayım değil - ve 2026'da bunu güncel diye aktaran biri, dört yıllık bir veriyi aktarıyor demektir.

Yine de yardım var. "Momin Potok" merkezi 2008'den beri çalışıyor ve yemek, giysi, sağlık muayenesi ve dinlenecek bir yer sunuyor; Kızılhaç ayrıca psikososyal destek de veriyor. Bu, evsizleri her gün gören insanların işi. Kurumlar ise onların aksine, şimdilik evsizlerin kaç kişi olduğunu bile bilmiyor.

Parktaki bir banktan fazlası

Evsiz yalnızca bankta uyuyan kişi değildir. Geçici bir barınakta yaşayan, sürekli yer değiştiren, başkalarının misafirperverliğine muhtaç olan ya da temel koşulları karşılamayan bir yerde yaşayan kişi de evsizdir. İş kaybı, yoksulluk, aile içi şiddet, hastalık, borçlar ve artan kiralar bir insanı yavaş yavaş istikrarlı bir yuvanın dışına itebilir.

Saymadığın bir sorunu çözemezsin. Sorumlu bakanlık gerçekten yardım etmek istiyorsa, ilk adım kimin evsiz sayılacağını belirleyen bir yasa ve onları nihayet sayacak bir kayıt sistemidir. Bu bir öncelik haline gelene kadar daha kaç kış geçecek?