Над 300 милиони бездомни во светот, а Македонија не знае колку ги има кај нас: нема ни дефиниција ни евиденција

На 10 октомври светот го одбележа Денот на бездомништвото, со бројки што тешко се замислуваат. Според процените на Програмата на ОН за развој објавени во мај 2026 година, повеќе од 300 милиони луѓе во светот се бездомни, а речиси три милијарди живеат во несоодветни услови. А колку се бездомни во Македонија? Тоа не го знае никој – ниту државата.

Ова не е претерување. Во земјата не постои соодветен систем за регистрирање и евидентирање на бездомните лица. Регионалниот преглед за спроведувањето на социјалните права укажува и на отсуство на јасна законска дефиниција и класификација, на недоволно мапирање и на тоа што скриеното бездомништво воопшто не се препознава во официјалните податоци. Со други зборови, човек може да нема каде да спие, а никогаш да не влезе во ниедна статистика.

Проценка наместо попис

За Скопје постојат само процени. Според Црвениот крст, во извештај од 2022 година, околу 500 луѓе во главниот град биле без дом. Тоа е проценка, а не попис – и ако некој во 2026 ја цитира како актуелна, цитира податок стар четири години.

Помош сепак постои. Пунктот „Момин Поток“ работи од 2008 година и нуди храна, облека, медицински преглед и место за одмор, а Црвениот крст спроведува и психосоцијална поддршка. Тоа е работа на луѓе што ги гледаат бездомните секој ден. Институциите, за разлика од нив, засега не знаат ни колку ги има.

Повеќе од клупа во парк

Бездомен не е само човекот што спие на клупа. Тоа е и оној што живее во привремено засолниште, што постојано менува место, што зависи од туѓо гостопримство или живее во простор кој не ги исполнува основните услови. Губење работа, сиромаштија, семејно насилство, болест, долгови и кирии што растат можат човекот полека да го турнат надвор од стабилниот дом.

Не можеш да решиш проблем што не си го ни избројал. Ако надлежното министерство навистина сака да помогне, првиот чекор е закон што ќе каже кој е бездомен и евиденција што конечно ќе ги изброи. Колку уште зими ќе поминат додека тоа не стане приоритет?