MAKEDONYA BORÇLANIYOR, KALKINMA GECİKİYOR MU?

Sadece iki yılda 1,86 milyar euro artan kamu borcu, düşük maaşlar ve ekonomik kalkınmaya dair büyük sorular.

Makedonya hâlâ bölgede asgari ücreti en düşük olan ülke. Vatandaşlar her gün gıda, enerji ve temel yaşam ihtiyaçlarının yüksek fiyatlarıyla boğuşurken kamu borcu artmaya devam ediyor. Haziran 2024'ten Haziran 2026'ya kadar kamu borcu yaklaşık 8,87 milyar eurodan 10,73 milyar euroya yükseldi. Bu, net tutarda 1,86 milyar euroluk ek borçlanma demek. Bu dönemde hangi büyük altyapı, sanayi ya da enerji projesi tamamlandı ve ne kadar yeni ekonomik değer yaratıyor? Borç alınan paranın ne kadarı üretken yatırımlara, ne kadarı cari harcamaları karşılamaya ve eski yükümlülükleri ödemeye gitti? Hükümet ekonomik büyümeden söz ediyor, ama GSYH büyümesi tek başına başarılı bir kalkınma politikasının kanıtı değil. Büyümenin ne kadarının yeni üretimden, ihracattan ve yatırımlardan, ne kadarının kamu harcamaları ve borçlanmayla bağlantılı olduğunu belirlemek özellikle önemli. Borçlanma kendi başına kalkınma değildir. Kalkınma, borç alınan para yeni değer, daha iyi işler, daha yüksek maaşlar ve gelecek nesillere hizmet edecek altyapı yarattığında olur. Kamu borcu ekonominin gelir yaratma kapasitesinden daha hızlı artmaya devam ederse, Makedonya ciddi mali risklerle karşılaşabilir. Daha yüksek faizler, yükümlülüklerin daha zor yeniden finansmanı ve sağlık, eğitim ve sosyal koruma için daha az alan, göz ardı edilmemesi gereken gerçek tehlikeler. Makedonya ekonomik kalkınmayı sonsuza kadar yeni kredilerle ikame edemez. Bu yüzden Hükümet'e sorulacak soru basit: Vatandaşlar ek 1,86 milyar euroluk kamu borcu karşılığında somut olarak ne elde etti? Vatandaşların yalnızca devletin ne kadar borçlandığını değil, bu parayı kimin geri ödeyeceğini, vadesinin ne zaman dolacağını ve geride nasıl bir ekonomik fayda bırakacağını da bilme hakkı var.