10,7 milyar euroluk kamu borcu "öngörülen sınırlar içinde": 2027'de yüzde 6'nın üzerinde faizli Eurobond'un vadesi doluyor

"Kamu borcu öngörülen sınırlar içinde kalıyor." Maliye Bakanı Gordana Dimitrieska-Kočoska bir televizyon programında bu cümleyle vatandaşları sakinleştirmeye çalıştı. Maliye Bakanlığı'nın resmi verilerine göre "öngörülen", haziran sonunda 10,73 milyar euro kamu borcu, yani GSYH'nin yüzde 58,8'i anlamına geliyordu.

Bakan, yıl sonuna kadar yalnızca Bütçe ve ek bütçede öngörülen borçlanmaların yapılacağını, çünkü Bakanlığın "öngörülmemişse ek borçlanma yapamayacağını" söylüyor. Piyasalardaki durum nedeniyle devlet uluslararası piyasada zaten borçlandı, açığın geri kalanı ise iç borçlanmayla kapatılacak. Bu yılın sonuna kadar Eurobond ihracı olmayacak.

Eski fatura 2027'de geliyor

Gelecek yıl ise başka bir hikâye. İki Eurobond ya da iki farklı türde borçlanma değerlendiriliyor; belki ocakta, belki şubatta - Bakan'ın da kabul ettiği gibi "belirsizliğin büyük olduğu" piyasalara bağlı olarak. Paranın bir kısmı, 2023'te ihraç edilen ve 2027'de vadesi dolan, faiz oranı yüzde altının üzerinde olan Eurobond'un ödemesine gitmek zorunda. Bakan bu faizi bizzat "oldukça yüksek" diye nitelendirdi.

Başka bir deyişle, yeni borcun bir kısmı eski borcu ödemeye gidecek. Her devlet borç alır, bu tek başına skandal değil. Asıl soru, bir sonraki borcun neye mal olacağı ve faizler geldiğinde onu kimin ödeyeceği.

Bekleyen projeler

Ek bütçe, KAPEF mekanizması denen yöntemle sermaye harcamalarını kısıyor. Bakan, plandan geri kalan projelerin erteleneceğini, düzenli ilerleyen ve sözleşmesi imzalanmış projelerin ise devam edeceğini açıklıyor. Örnek olarak, 200 milyon dinardan fazla bütçe ayrılan Ceza İnfaz İdaresi'ndeki ihaleyi gösterdi. Yani yatırım parası, projeler ve ihaleler plana göre ilerlemediği için bekliyor.

2026 sonuna kadar yeni bir vatandaş tahvili de duyuruldu. Faiz, vade, asgari yatırım tutarı ve başvuru tarihi şimdilik bilinmiyor. Vatandaşlar devlete borç vermeye çağrılıyor, ama koşulları sonradan öğrenecekler.

Bakan'a göre 2027 bütçesi Mali Strateji çerçevesinde olacak ve sağlık öncelikli olacak. Kulağa hoş geliyor. Eurobond faizleri ödendikten sonra hastanelere para kalıp kalmayacağını televizyon programları değil, bütçenin kendisi gösterecek.