Borxh publik prej 10,7 miliardë eurosh „brenda të projektuarës“: në 2027 skadon euroobligacioni me interes mbi 6 për qind

„Borxhi publik mbetet brenda të projektuarës.“ Me këtë fjali ministrja e Financave Gordana Dimitrieska-Koçoska në një paraqitje televizive i qetësonte qytetarët. E projektuara, sipas të dhënave zyrtare të Ministrisë së Financave, në fund të qershorit nënkuptonte 10,73 miliardë euro borxh publik, ose 58,8 për qind të BPV-së.

Ministrja thotë se deri në fund të vitit do të ketë vetëm huamarrje të parashikuara me Buxhetin dhe me rebalancin, sepse Ministria „nuk mund të huazojë shtesë nëse kjo nuk është parashikuar“. Për shkak të gjendjes në tregje, shteti tashmë ka huazuar në tregun ndërkombëtar, ndërsa pjesa tjetër e deficitit do të mbulohet me huamarrje të brendshme. Euroobligacion deri në fund të këtij viti nuk do të ketë.

Fatura e vjetër vjen në 2027

Viti i ardhshëm është tjetër histori. Po shqyrtohen dy euroobligacione ose dy lloje të ndryshme huamarrjeje, ndoshta në janar, ndoshta në shkurt - varësisht nga tregjet, ku, pranon ministrja, „pasiguria është e madhe“. Një pjesë e parave duhet të shkojë për shërbimin e euroobligacionit të emetuar në vitin 2023, i cili skadon në 2027, me normë interesi mbi gjashtë për qind. Vetë ministrja e vlerësoi këtë interes si „mjaft të lartë“.

Me fjalë të tjera, një pjesë e borxhit të ri do të shkojë për pagesën e të vjetrit. Të gjitha shtetet marrin hua, kështu që kjo në vetvete nuk është skandal. Pyetja është sa do të kushtojë borxhi i ardhshëm dhe kush do ta paguajë kur të vijnë interesat.

Projekte që presin

Rebalanci i shkurton shpenzimet kapitale përmes të ashtuquajturit mekanizëm KAPEF. Ministrja shpjegon se shtyhen projektet që mbeten prapa planit, ndërsa ato me dinamikë të rregullt dhe kontrata të nënshkruara vazhdojnë. Si shembull përmendi tenderin në Drejtorinë për Ekzekutimin e Sanksioneve, për të cilin ishin parashikuar mbi 200 milionë denarë. Paratë për investime, pra, qëndrojnë sepse projektet dhe tenderët nuk shkojnë sipas planit.

Është paralajmëruar edhe një obligacion i ri qytetar deri në fund të vitit 2026. Interesi, afati, depozita minimale dhe data e regjistrimit për momentin nuk dihen. Qytetarët ftohen t'i japin hua shtetit, por kushtet do t'i mësojnë më vonë.

Buxheti për vitin 2027, thotë ministrja, do të jetë brenda Strategjisë Fiskale, me shëndetësinë si prioritet. Tingëllon mirë. Nëse do të ketë para për spitalet pasi të paguhen interesat e euroobligacioneve, do ta tregojë vetë buxheti, jo paraqitjet televizive.