Eskiden kömür çıkarılan yerde 23 göl: Almanya sanayinin bıraktığı çukurlardan turizm destinasyonu yaptı

Almanya'da 12.000'den fazla göl var ve bu sayı son yıllarda artıyor. Daha çok yağmur yağdığı için değil; biri, daha önce kömür çıkardığı çukurları suyla doldurmaya karar verdiği için. Berlin'in yaklaşık 140 kilometre güneyinde, Dresden'in 60 kilometre kuzeyindeki Lusatia bölgesine bugün „Alman Como Gölü" deniyor. Yapay versiyonu, elbette.

Bu adın ardındaki hikâye, adın kendisinden ilginç. On dokuzuncu yüzyılın ortasından itibaren burada linyit çıkarıldı. Topraktan altmış metre derinliğe kadar inilerek iki milyardan fazla ton kahverengi kömür alındı. Yani bölge, Balkanlar'da da tanıdığımız türdendi: sanayi çalışsın diye içten yenen bir manzara; madenle yaşayan ve onunla ölen köyler.

Madenden 23 göle

Doksanlı yılların ortasından itibaren bölgesel maden idaresi şirketi eski ocakları kademeli olarak doldurmaya başladı. Sonuç, 13.600 hektarı aşan bir alanda 23 gölden oluşan ve Avrupa'nın en büyük yapay göl manzarası olma iddiası taşıyan bir su sistemi. Plan, bunların onunun seyre uygun kanallarla bağlanması. Bu yazdan itibaren beşi bağlandı bile.

Turizme ilk açılan, 1.300 hektarlık ve su kalitesi için mavi bayrak taşıyan plajlarıyla Senftenberg Gölü oldu. 2013'te açılan bir limanı, 80 metrelik bir iskelesi ve bisiklet, yürüyüş ya da paten için bütün su yüzeyini dolaşan bir parkuru var. İkincisi Geierswalder, rüzgârlarıyla ve kitesörfüyle tanınıyor; en çok fotoğraflanan görüntüsü ise arkasında dört yıldızlı otel ile restoranın bulunduğu evlerin durduğu 18 metrelik kırmızı-beyaz deniz feneri.

Oradan Barbara kanalı üzerinden, çevresi çam ormanlarıyla kaplı ve gölü neredeyse ikiye bölen iki buçuk kilometrelik yarımadasıyla Partwitzer'e ulaşılıyor. Bölgedeki ilk yüzer tatil evi de burada. Seyir ve yüzme için en son açılan Sedlitzer oldu; simgesi, sanayi geçmişini bilerek anımsatan paslı kırmızımsı renkte otuz metrelik çelik kule. O seyir noktasından üç göl aynı anda görülüyor.

Yamaçtaki şarap ve mirasa dair bir gerçek

Großräschen Gölü kıyısında, teraslarla birbirine bağlı üç küp biçimli yapı duruyor; hem seyir noktası hem de bölgenin tarihi için müze alanı işlevi görüyorlar. Yanlarında, küçük bağı Brandenburg'da dik yamaca dikilmiş tek bağ olan aile şaraphanesi Weinwobar var. 2012'den beri orada mantar hastalıklarına dayanıklı melez çeşitler yetiştiriyor, hasadı yalnızca elle yapıyor ve tek çeşit şaraplar üretiyorlar. Tadımlı turlar da düzenliyorlar.

Bu bir plaj hikâyesi değil. Bu, sanayi çekildikten sonra toprakla ne yaptığının hikâyesi. Almanlar maden ocaklarını, görülecek yerler listesi, otelleri ve ziyaretçi sayan bir turizm örgütü olan bir su yüzeyine dönüştürmek için otuz yıl ve büyük bir bütçe harcadı. Balkanlar'ın kendi ocakları, terk edilmiş madenleri ve birinin ne yapacağına karar vermesini bekleyen çukurları var. Bizde bu hesabı yapan biri var mı?

Sedlitzer Gölü ayrıca deniz uçağı iniş alanı olarak işlemek için özel izin de aldı. Hedef açık ve gizlenmiyor: gerçek Como gibi lüks bir destinasyon olmak istiyorlar. Bunun için daha çok yol var, ama o göllerin dibinde bir zamanlar kömür olduğu artık sudan görünmüyor.