MAQEDONIA MERR BORXHE, ZHVILLIMI VONOHET?

Borxh publik i rritur për 1,86 miliardë euro në vetëm dy vjet, paga të ulëta dhe pyetje të mëdha për zhvillimin ekonomik.

Maqedonia vazhdon të jetë shteti me pagën minimale më të ulët në rajon. Ndërsa qytetarët përditë përballen me çmimet e larta të ushqimit, energjisë dhe nevojave themelore të jetesës, borxhi publik vazhdon të rritet. Nga qershori 2024 deri në qershor 2026 borxhi publik u rrit nga përafërsisht 8,87 në 10,73 miliardë euro. Këto janë edhe 1,86 miliardë euro huamarrje shtesë në shumë neto. Cili projekt i madh infrastrukturor, industrial apo energjetik u përfundua në këtë periudhë dhe sa vlerë të re ekonomike krijon? Sa nga paratë e huazuara u përdorën për investime produktive, e sa për mbulimin e shpenzimeve rrjedhëse dhe shlyerjen e detyrimeve të vjetra? Qeveria flet për rritje ekonomike, por rritja e BPV-së vetvetiu nuk është provë e një politike të suksesshme zhvillimore. Veçanërisht e rëndësishme është të përcaktohet sa pjesë e rritjes vjen nga prodhimi i ri, eksporti dhe investimet, e sa lidhet me shpenzimet publike dhe huamarrjen. Huamarrja vetvetiu nuk është zhvillim. Zhvillim ka kur paratë e huazuara krijojnë vlerë të re, vende pune më të mira, paga më të larta dhe infrastrukturë që do t'u shërbejë brezave të ardhshëm. Nëse borxhi publik vazhdon të rritet më shpejt se aftësia e ekonomisë për të krijuar të ardhura, Maqedonia mund të përballet me rreziqe serioze fiskale. Interesa më të larta, rifinancim më i vështirë i detyrimeve dhe më pak hapësirë për shëndetësinë, arsimin dhe mbrojtjen sociale janë rreziqe reale që nuk guxojnë të injorohen. Maqedonia nuk mund ta zëvendësojë pafundësisht zhvillimin ekonomik me kredi të reja. Prandaj pyetja drejtuar Qeverisë është e thjeshtë: çfarë morën konkretisht qytetarët për 1,86 miliardë eurot shtesë të borxhit publik? Qytetarët kanë të drejtë të dinë jo vetëm sa huazon shteti, por edhe kush do t'i kthejë ato para, kur do të skadojnë për pagesë dhe çfarë dobie ekonomike do të lënë pas.