Bu yaz meteotsunamiler Adriyatik'i sarsıyor: Hepimizin paylaştığı deniz bir sinyal gönderiyor

Deniz aniden çekiliyor, liman on dakikada boşalıyor, sonra su güçle geri geliyor. Bu yaz Adriyatik olağandışı davranıyor - meteotsunamiler bir dizi yerde art arda ortaya çıktı ve klimatologlar bunun normal olmadığını söylüyor. Bu kıyıda hepimizin paylaştığı deniz, dinlenmeye değer bir sinyal gönderiyor.

Meteotsunami sıradan bir tsunami değil. Klasik tsunamide suçlu bir depremdir; meteotsunamide ise yalnızca gökyüzü - deniz seviyesinde salınımlara yol açan ani atmosferik değişiklikler. Oşinograf Mirko Orliç mekanizmayı çocukluktan bir görüntüyle açıklıyor: „Doğru anda, bedenin hareketi salıncağın genliğini her seferinde artırır. Meteotsunamide de benzeri geçerli.”

Atmosferik dalganın hızı deniz dalgasının hızıyla çakıştığında, büyüme on kat oluyor. Kıyıya ulaşırken dalganın periyodu körfezin doğal salınımıyla çakışırsa, bir on kat büyüme daha izliyor - ve tek bir bozulmuş santimetre, birkaç metre yüksekliğinde bir dalgaya dönüşüyor. En büyük tehlike dalgaların kendisi değil, deniz çekilirken oluşan güçlü akıntılar. Liman, su geri hücum etmeden önce on dakikada tamamen boşalabiliyor.

Endişelendiren rakam, sıklık. Orliç'in oluşturduğu meteotsunami kataloğu, bu tür olayların genellikle yılda bir kez ya da daha seyrek yaşandığını gösteriyor. Şimdi ise, yalnızca sekiz günde, kıyı boyunca bir dizi yerde meteotsunami ortaya çıktı. „Genelde yılda bir kez ya da daha seyrek yaşanırken, sekiz gün içinde üç gün meteotsunami. Bu, bu yaz olağandışı bir şeyin yaşandığını açıkça gösteriyor”, diye uyarıyor Orliç.

Bilime göre nedeni, iklim değişikliği. Kutup ile ekvator arasındaki sıcaklık farkı zayıflıyor, jet akımları yavaşlıyor ve atmosferik dalgalar daha yavaş ve daha belirgin hale geliyor. Bu, kutup ayıları için uzak bir teori değil - her yaz plajlarımızdan baktığımız deniz, yalnızca şimdi hatırladığımızdan farklı davranıyor.

Adriyatik ne Hırvat, ne Karadağ, ne de Arnavut denizi - ortak bir deniz. Öngörülemez davranmaya başladığında, hikâye bu kıyıda yaz planlayan herkesi ilgilendiriyor. Ve bilim sabırla dalgaları ölçerken, eski soru duruyor: iklimin başkasının sorunu olduğunu farz etmeyi bırakmadan önce kaç sinyale ihtiyacımız var?