Буџет 2027: 45 милијарди денари дефицит, нова позајмица за стара еврообврзница, а министерката вети дека долгот ќе остане под 60 отсто од БДП

Владата на 30 октомври го усвои Предлог-буџетот за 2027 година: приходи од 395,4 милијарди денари, расходи од 440,4 милијарди и дефицит од 45 милијарди денари, односно 3,5 отсто од БДП. Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска вети и дека јавниот долг ќе биде под 60 отсто и на крајот на годинава и следната.

Презентацијата звучи како напредок. Годинава, по вториот ребаланс, дефицитот е 46,3 милијарди денари или околу 4,1 отсто од БДП. Но разликата од 1,3 милијарди денари не е револуција. Падот на процентот во голема мера зависи од тоа дали БДП ќе порасне според проекциите, а тие се реален раст од 3,8 отсто и инфлација од 3,2 отсто. Ако една од нив отстапи, отстапува и приказната за консолидација.

Од каде парите

Даночните приходи се планирани на 223,1 милијарди денари, раст од 6,4 отсто, без промена на насоката на даночната политика, туку со подобра наплата и повеќе дигитализација. Сето тоа се фрази што секој министер ги знае напамет. Самата Димитриеска-Кочоска вели дека најпесимистички биле кај акцизите, зголемени за 1,5 милијарда денари, и дека следната година имаат уште 1,5 милијарда денари за враќање од солидарниот данок. Вината за тоа ја префрли на претходната влада.

Приближно половина од расходите, 220,8 милијарди денари, заминува на социјални трансфери. Само за пензии се предвидени 123,8 милијарди денари, раст од 4,8 отсто. Здравството добива 3,9 милијарди повеќе, а за одбраната е планирано 2 отсто од БДП.

Капиталните и старата позајмица

За капитални расходи се предвидени 40,8 милијарди денари, нешто над 9 отсто од вкупните расходи. Влада што се фали со развоен буџет треба да одговори на едно прашање: колку од тие пари навистина ќе се потрошат на патишта и пруги? Вториот ребаланс за 2026 ги намали и приходите и капиталните инвестиции, без истовремено да се намали дефицитот, а Фискалниот совет предупреди дека повисокиот дефицит сè повеќе ја финансира тековната потрошувачка.

Во 2027 доспева и еврообврзницата од 500 милиони евра издадена во март 2023 година. Значи новото задолжување нема да покрива само нов дефицит, туку и враќање на стар долг. Ветувањето за долг под 60 отсто зависи и од тоа колку ќе порасне БДП. Вистинскиот тест на овој буџет не е денес, на прес-конференција, туку на крајот на 2027, кога планираното ќе мора да се спореди со реализираното.