Split Belediye Başsavcılığı, Split'in Blatine semtindeki HDZ başkanı Jakov Ćaleta ve yedi erkek hakkında, Sırp Kültür Derneği "Prosvjeta"nın düzenlediği Sırp Kültür Günleri etkinliğinde yaşanan olay nedeniyle iddianame hazırladı. İddianame onları şiddet içeren davranış ile toplanma ve protesto hakkını ihlal etmekle suçluyor.

İddianameye göre sekiz kişi 3 Kasım 2025'te, birlikte ve önceden anlaşarak, hoşgörüsüzlük ve nefret saikiyle, etkinliğin Blatine mahalle topluluğunun binasında yapılmasına karşı bir protestoya katıldı. Etkinliğin başlamasına yirmi dakika kala girişte 50'den fazla kişi toplandı. İçeride aralarında çocukların da bulunduğu otuz kadar Prosvjeta üyesi ile Novi Sad'dan gelen "Veliko Kolo" halk dansları topluluğunun konukları vardı.

İddianameye göre sanıklardan Stipe B. giriş kapısına gelerek Prosvjeta'dan Marko Veselinović'e etkinliğin yapılmayacağını söyledi. "Dışarı çıkın. Sakin çıkarsanız kimseye bir şey olmaz" dedi ve bu sırada toplananlara kimseye dokunmamaları çağrısında bulundu. Üyeler, dansçılar ve konuklar salondan çıkarken siyahlar giymiş kimliği belirsiz kişiler "Za dom spremni!" (Ustaşa selamı, "Vatan için hazır!"), "Burası Hırvatistan! Sırp pisliği! Sırp'ı öldür!" diye bağırmaya, alkışlamaya ve kollarını kaldırmaya başladı. İddianamede bunun dışarı çıkan insanlarda aşağılanma duygusu yarattığı belirtiliyor.

Ceza teklifi başlı başına bir hikaye. Savcılık suçlardan biri için sekiz ay, diğeri için altı ay hapis istiyor; bunlar bir yıllık tek bir cezada birleştiriliyor - üç yıllık denetim süresiyle ertelenmiş. Tercümesi: sanıklar önümüzdeki üç yıl içinde yeni bir şey yapmazsa, parmaklıklar ardında bir gün bile geçirmeyecek.

Hukuki nitelendirme de değişti. Olayın hemen ardından, geçen kasımda savcılık, şiddet içeren davranış ve nefret saikiyle ulusal kimliği ifade etme özgürlüğünü ihlal şüphesiyle üç Hırvatistan vatandaşının ifadesini aldığını açıklamıştı. O zaman şüphelilerin en az 50 kişiyle birlikte Sırp azınlık mensuplarına karşı hoşgörüsüzlükle ve etkinliği durdurma niyetiyle salonun önüne geldiğini belirtmişti. Yeni iddianamede nefret saiki tanımda kaldı, ama suçun adından kayboldu.

Ćaleta hiçbir suç işlemediğini, ne Prosvjeta'dan ne de konuklardan kimsenin onu suçlamadığını ve şiddet yaşanmadığını iddia ediyor. Ona göre toplananlar, Vukovar ve Škabrnja'da yaşanan acıların yıl dönümünden önceki günlere denk gelen "son derece uygunsuz" etkinlik tarihi yüzünden kışkırtılmıştı; mahalle topluluğunda meclis üyesi olarak neler olduğunu kontrol etmenin görevi olduğunu düşünmüştü. Zamanlamaya da itiraz ediyor: "Bu kesinlikle tesadüf değil. Üç gün önceki mahalle seçimlerinde HDZ Blatine'de yönetimi kazandı ve iddianame tam da şimdi hazırlanıyor."

Salonda çocuklar, komşu bir ülkeden bir halk dansları topluluğu ve kapının önünde kimin kültürünü gösterebileceğine karar veren bir kalabalık - Balkanlar bu sahneyi yerel bir olay olarak okuyamayacak kadar çok gördü. Soru kalıyor: ertelenmiş ceza kapının önünde duranlara mı bir mesaj, yoksa içeride olanlara mı?