Спиењето до пладне во сабота не секогаш го враќа изгубеното: специјалистот Алекс Фере Масо го споредува сонот со програма на машина за перење

Стрелките се вратија еден час наназад и пак ја оживеаја старата заблуда: сè што ќе се изгуби од понеделник до петок се враќа во сабота до пладне. Специјалистите по медицина на сонот имаат лоша вест за оваа аритметика. Не секогаш се враќа.

Прво, за часот. Д-р Мира Беренгер, директор на одделот за здравје на мозокот, сон и перформанси во клиниката ZEM Wellness во Алтеа, објаснува дека внатрешниот часовник управува со циклусот на будност и сон, со телесната температура, со лачењето хормони и со будноста. Затоа и поместување од само 60 минути бара период на прилагодување.

Невропсихологичката Валерија Медина од NeuronUP вели дека кај некои луѓе промените во спиењето и поголемата поспаност траат околу една недела. Но зимското време, според неа, подобро му одговара на биолошкиот часовник, затоа што утринската светлина се совпаѓа со почетокот на активностите. Октомвриската промена, значи, е добар момент да се поправи одморот, а не изговор за него.

Д-р Алекс Фере Масо, специјалист по медицина на сонот, спиењето го споредува со машина за перење. „Секој човек има своја програма за сон“, вели тој. Ако циклусот се прекине порано, тоа е исто како да ги извадиш алиштата пред да заврши програмата. Излегуваат, но не се исперени. И додава нешто што треба да го слушне секој што со гордост кажува дека со години спие малку: реченицата „јас отсекогаш сум ги спиел моите часови“ не значи дека спиеш доволно.

Вистинскиот проблем, според него, не е октомвриското поместување, туку она што го правиме секоја недела. Се вика социјален џет-лаг: разлика меѓу работните денови и распоредот од петок до недела. Неговиот пример е обичен работен ден. На човек му требаат 8 часа, легнува на полноќ, станува во 6 за на работа. Тоа се два часа долг на ден, десет часа за пет работни дена.

Може ли таков долг да се врати за викенд? Фере Масо вели дека телото „не секогаш ќе успее да се опорави“, особено кај луѓето чиј организам е навикнат на рано будење. Механизми за опоравување постојат, но не можат секогаш да го надоместат изгубеното. Најдобриот показател дали спиеш доволно, според него, е будењето во исто време секој ден.

Советите на двајцата се толку едноставни што звучат досадно: редовен распоред, пригушена светлина навечер, прошетка додека е дење и редовно вежбање. Д-р Беренгер вели дека од хронобиолошка гледна точка тоа има поголема смисла од долгото спиење еден конкретен ден. Сабота до пладне, значи, не е лек. Тоа е уште една програма што ја прекинуваме на половина.